Η ισότιμη συμμετοχή των γυναικών στην εκπαίδευση, την αγορά εργασίας και την επιχειρηματικότητα αποτελεί βασικό παράγοντα για την επίτευξη της βιώσιμης ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής. Παρά τις δυνατότητες που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες και ο ψηφιακός μετασχηματισμός, οι γυναίκες που κατοικούν σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές της Ελλάδας εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια στην επαγγελματική και προσωπική τους εξέλιξη. Οι δυσκολίες αυτές συνδέονται κυρίως με τις περιορισμένες εκπαιδευτικές ευκαιρίες, τις ανεπαρκείς κοινωνικές υποδομές και τις ιδιαιτερότητες των τοπικών οικονομιών.
Η έρευνα «Γυναίκες της Περιφέρειας» που υλοποιήθηκε από τον οργανισμό WHEN ανέδειξε ότι η γεωγραφική θέση εξακολουθεί να επηρεάζει καθοριστικά την πρόσβαση των γυναικών στην απασχόληση και στη διά βίου μάθηση. Παρότι η εξ αποστάσεως εργασία και η ψηφιακή εκπαίδευση δημιουργούν νέες δυνατότητες, οι ελλείψεις σε υποδομές, οι δυσκολίες μετακίνησης και η περιορισμένη διαθεσιμότητα εξειδικευμένων προγραμμάτων κατάρτισης εξακολουθούν να λειτουργούν ως ανασταλτικοί παράγοντες για την επαγγελματική τους ανάπτυξη.
Ένα ακόμη σημαντικό εμπόδιο αποτελεί η έντονη εποχικότητα που χαρακτηρίζει μεγάλο μέρος των νησιωτικών οικονομιών. Η εξάρτηση από τον τουρισμό περιορίζει τις διαθέσιμες επαγγελματικές επιλογές, δημιουργώντας συνθήκες εργασιακής αβεβαιότητας και υποαπασχόλησης. Ως αποτέλεσμα, πολλές γυναίκες οδηγούνται είτε στην αναζήτηση εργασίας στα μεγάλα αστικά κέντρα είτε στην αποδοχή θέσεων εργασίας που δεν ανταποκρίνονται στις γνώσεις και τις δεξιότητές τους.
Παράλληλα, η άνιση κατανομή των οικογενειακών και φροντιστικών υποχρεώσεων εξακολουθεί να περιορίζει τη δυνατότητα των γυναικών να συμμετέχουν ενεργά στην αγορά εργασίας. Η φροντίδα παιδιών, ηλικιωμένων και άλλων εξαρτώμενων μελών της οικογένειας εξακολουθεί να επιβαρύνει κυρίως τις γυναίκες, ενώ η έλλειψη επαρκών δομών προσχολικής αγωγής και κοινωνικής φροντίδας δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο την επαγγελματική τους εξέλιξη. Επιπλέον, σε αρκετές περιοχές εξακολουθούν να υφίστανται κοινωνικά στερεότυπα που επηρεάζουν τις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των γυναικών, περιορίζοντας τις δυνατότητές τους να αναπτύξουν νέες δεξιότητες ή να αναλάβουν ηγετικούς ρόλους.
Η ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων αναδεικνύεται ως ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες για τη μείωση των γεωγραφικών ανισοτήτων. Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση, η τηλεργασία και η αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών μπορούν να διευρύνουν τις επαγγελματικές προοπτικές των γυναικών, επιτρέποντάς τους να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέες μορφές απασχόλησης χωρίς να εγκαταλείψουν τον τόπο κατοικίας τους. Παράλληλα, η δημιουργία δικτύων συμβουλευτικής, καθοδήγησης (mentoring) και επιχειρηματικής υποστήριξης μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τη συμμετοχή τους στην τοπική οικονομία.
Η αντιμετώπιση των συγκεκριμένων προκλήσεων προϋποθέτει την υιοθέτηση ολοκληρωμένων δημόσιων πολιτικών που θα περιλαμβάνουν την αναβάθμιση των εκπαιδευτικών υποδομών, τη διεύρυνση των προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης, την ανάπτυξη δομών φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων, καθώς και την προώθηση ευέλικτων μορφών εργασίας. Παράλληλα, η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας και η σύνδεση των τοπικών οικονομιών με την καινοτομία και τον ψηφιακό μετασχηματισμό μπορούν να δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες ανάπτυξης στις νησιωτικές περιοχές.
Οι παραπάνω παρεμβάσεις συνδέονται άμεσα με τη βιώσιμη ανάπτυξη και ειδικότερα με την κοινωνική διάσταση των κριτηρίων ESG, η οποία προωθεί την ισότητα των ευκαιριών, τη συμπερίληψη και τη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων. Η ενδυνάμωση των γυναικών στις απομακρυσμένες περιοχές δεν αποτελεί μόνο ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά και βασική προϋπόθεση για την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, την αντιμετώπιση της πληθυσμιακής συρρίκνωσης και τη δημιουργία ανθεκτικών και βιώσιμων κοινοτήτων.
Οι δράσεις αυτές ευθυγραμμίζονται με τον Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης 5, ο οποίος προωθεί την ισότιμη συμμετοχή των γυναικών στην κοινωνική και οικονομική ζωή, τον Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης 4, μέσω της ενίσχυσης της διά βίου μάθησης και της ανάπτυξης δεξιοτήτων, καθώς και τον Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης 8, ο οποίος υποστηρίζει την ισότιμη πρόσβαση στην απασχόληση, την οικονομική ενδυνάμωση και τη βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη.