Βιώσιμη κινητικότητα, προσβασιμότητα και οδική ασφάλεια στο επίκεντρο της «Ημέρας Ελληνικών Πόλεων» στη Θεσσαλονίκη – Επιστημονική κοινότητα και Τοπική Αυτοδιοίκηση αναζητούν λύσεις που μπορούν να αλλάξουν την καθημερινότητα των πολιτών.
Στη Θεσσαλονίκη χτυπά αυτές τις ημέρες η «καρδιά» της συζήτησης για το μέλλον των αστικών μετακινήσεων, στο πλαίσιο του CIVITAS Forum 2026, ενός σημαντικού ευρωπαϊκού συνεδρίου για τη βιώσιμη κινητικότητα που φιλοξενείται για πρώτη φορά στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η «Ημέρα Ελληνικών Πόλεων», μια ημερίδα αφιερωμένη στην ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση και στις προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι πόλεις τα επόμενα χρόνια.
Εκπρόσωποι της επιστημονικής κοινότητας και της Αυτοδιοίκησης παρουσίασαν καλές πρακτικές, εμπειρίες και εξειδικευμένες προσεγγίσεις γύρω από τρεις βασικούς άξονες: βιώσιμη κινητικότητα, προσβασιμότητα και οδική ασφάλεια.
Πόλεις σχεδιασμένες για τον άνθρωπο
Η βιώσιμη κινητικότητα αποτελεί πλέον βασικό τμήμα του σχεδιασμού μιας σύγχρονης και ανθεκτικής πόλης.
Δεν αφορά αποκλειστικά την αντικατάσταση των συμβατικών οχημάτων με ηλεκτρικά. Αφορά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο μετακινούνται οι πολίτες και τον τρόπο με τον οποίο μοιράζεται ο δημόσιος χώρος.
Πεζή μετακίνηση, ποδήλατο, δημόσιες συγκοινωνίες, καθαρότερες μεταφορές, ασφαλείς δρόμοι και δυνατότητα αυτόνομης μετακίνησης για όλους αποτελούν κομμάτια της ίδιας στρατηγικής.
Το ζητούμενο είναι οι ελληνικές πόλεις να γίνουν περισσότερο ανθρώπινες, ασφαλείς, λειτουργικές και προσβάσιμες.
Η προσβασιμότητα στον πυρήνα της βιωσιμότητας
Ιδιαίτερη βαρύτητα στη συζήτηση δόθηκε στην προσβασιμότητα.
Μια πόλη δεν μπορεί να χαρακτηριστεί πραγματικά βιώσιμη όταν ένα μέρος των κατοίκων της δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει τα πεζοδρόμια, τις δημόσιες συγκοινωνίες ή βασικές δημόσιες υποδομές.
Άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένοι, γονείς με παιδικά καρότσια αλλά και πολίτες με προσωρινά προβλήματα κινητικότητας χρειάζονται ένα αστικό περιβάλλον χωρίς αποκλεισμούς.
Γι’ αυτό η προσβασιμότητα δεν αποτελεί απλώς τεχνική παράμετρο ενός έργου. Είναι ζήτημα κοινωνικής ισότητας και ποιότητας ζωής.
Οδική ασφάλεια και καθημερινότητα
Ο τρίτος μεγάλος άξονας της ημερίδας ήταν η οδική ασφάλεια.
Οι παρεμβάσεις στις πόλεις χρειάζεται να σχεδιάζονται με επίκεντρο την προστασία της ανθρώπινης ζωής, ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων χρηστών του δρόμου.
Μέσα από την ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ επιστημόνων και εκπροσώπων της Αυτοδιοίκησης αναδείχθηκαν λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν στην καθημερινότητα, αλλά και οι προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουν οι πόλεις του αύριο.
Η συνάντηση με τον καθηγητή Θεοχάρη Τσούτσο
Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε η συνάντηση με τον Θεοχάρη Τσούτσο (Theocharis Tsoutsos), καθηγητή του Πολυτεχνείου Κρήτης στο Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος, στον τομέα της Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Βιώσιμης Ανάπτυξης και Κλιματικής Αλλαγής.
Ο καθηγητής Θεοχάρης Τσούτσος είχε τον συντονισμό της θεματικής για τη «Βιώσιμη κινητικότητα, προσβασιμότητα και οδική ασφάλεια», συμβάλλοντας στον διάλογο μεταξύ επιστημονικής γνώσης και πρακτικών εφαρμογών στις ελληνικές πόλεις.
Η συνάντηση είχε και ιδιαίτερο προσωπικό χαρακτήρα, καθώς πρόκειται για έναν άνθρωπο που μας τιμά διαχρονικά με τη φιλία και την εμπιστοσύνη του.
Το μεγάλο στοίχημα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση
Το CIVITAS Forum 2026 δίνει στις ελληνικές πόλεις την ευκαιρία να έρθουν πιο κοντά στην ευρωπαϊκή εμπειρία και να ανταλλάξουν πρακτικές για ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της αστικής ανάπτυξης.
Η μεγάλη πρόκληση, ωστόσο, αρχίζει μετά τα συνέδρια.
Οι καλές πρακτικές πρέπει να μετατρέπονται σε Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, ασφαλείς διαδρομές, προσβάσιμα πεζοδρόμια, καλύτερες δημόσιες συγκοινωνίες και ουσιαστικές παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο.
Γιατί η βιώσιμη πόλη δεν κρίνεται μόνο από τους περιβαλλοντικούς της δείκτες. Κρίνεται τελικά από το πόσο εύκολα, με ασφάλεια και ισότιμα μπορεί να κινηθεί μέσα σε αυτήν κάθε πολίτης.
Η συγκεκριμένη θεματική συνδέεται άμεσα με τον Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης 11 για Βιώσιμες Πόλεις και Κοινότητες, τον Στόχο 3 για Υγεία και Ευημερία, τον Στόχο 10 για Μείωση των Ανισοτήτων και τον Στόχο 13 για τη Δράση για το Κλίμα.