Με τον όρο Climate Tech (κλιματική τεχνολογία) περιγράφονται οι τεχνολογίες και οι επιχειρήσεις που αναπτύσσουν λύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Στον κλάδο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αποθήκευσης ενέργειας, ηλεκτροκίνησης, ενεργειακής αποδοτικότητας, πράσινων κτιρίων, βιώσιμης γεωργίας, ανακύκλωσης και κυκλικής οικονομίας, καθώς και λύσεις δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα.
Σε φάση εμπορικής ωρίμανσης φαίνεται να περνά η αγορά της κλιματικής τεχνολογίας (climate tech) στο Ηνωμένο Βασίλειο, με τις επιχειρήσεις του κλάδου να εμφανίζουν εντυπωσιακά επίπεδα αισιοδοξίας και ταχύτερη ανάπτυξη από τον μέσο όρο της οικονομίας.
Την ίδια στιγμή, όμως, δύο κρίσιμες ελλείψεις απειλούν να λειτουργήσουν ως «φρένο»: το εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και η πρόσβαση στη χρηματοδότηση.
Αυτή είναι η βασική εικόνα που προκύπτει από τη μελέτη «The State of UK Climate Tech» της Barclays, η οποία καταγράφει έναν κλάδο που φαίνεται να αφήνει σταδιακά πίσω του το στάδιο της πειραματικής καινοτομίας και να περνά στην απαιτητικότερη φάση της ανάπτυξης σε μεγάλη κλίμακα.
Το 99% αισιόδοξο για την επόμενη ημέρα
Η διαφορά σε σχέση με το σύνολο της βρετανικής επιχειρηματικής κοινότητας είναι εντυπωσιακή.
Το 99% των climate tech επιχειρήσεων δηλώνει αισιόδοξο για τις προοπτικές της δικής του εταιρείας, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στο σύνολο των βρετανικών επιχειρήσεων περιορίζεται στο 86%.
Υψηλότερη είναι και η εμπιστοσύνη τους στην οικονομία. Το 87% εμφανίζεται αισιόδοξο για την πορεία της βρετανικής οικονομίας, έναντι 65% στο σύνολο της αγοράς.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόσταση στην αξιολόγηση του πολιτικού περιβάλλοντος: 77% έναντι 51%.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν έναν κλάδο που βλέπει σημαντικές ευκαιρίες ανάπτυξης καθώς η ενεργειακή μετάβαση, η απανθρακοποίηση της βιομηχανίας και η ανάγκη προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή δημιουργούν νέες αγορές για πράσινες τεχνολογίες.
Διπλάσια αύξηση προσωπικού
Η αισιοδοξία φαίνεται να μεταφράζεται και σε πραγματική επιχειρηματική ανάπτυξη.
Το 2024, το 85% των εταιρειών του κλάδου σχεδίαζε να αυξήσει το προσωπικό του. Έναν χρόνο αργότερα, οι επιχειρήσεις ανέφεραν ότι είχαν προσθέσει κατά μέσο όρο οκτώ εργαζομένους, έναντι τεσσάρων στις υπόλοιπες βρετανικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, οι climate tech εταιρείες εμφανίζουν σημαντικά μεγαλύτερη πιθανότητα να πετύχουν ετήσια αύξηση εσόδων άνω του 75%.
Πρόκειται για ένδειξη ότι ένα μέρος του οικοσυστήματος αρχίζει να περνά από την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών στην εμπορική αξιοποίησή τους.
Και αυτό είναι ίσως το δυσκολότερο στάδιο: μια καλή «πράσινη» τεχνολογία πρέπει πλέον να αποδείξει ότι μπορεί να παραχθεί, να χρηματοδοτηθεί και να εφαρμοστεί σε μεγάλη κλίμακα.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι οι άνθρωποι
Η ταχεία ανάπτυξη δημιουργεί όμως και νέες ανάγκες.
Σχεδόν εννέα στις δέκα επιχειρήσεις του κλάδου αναφέρουν ότι οι δυσκολίες στην πρόσληψη κατάλληλα καταρτισμένου προσωπικού περιορίζουν την ανάπτυξή τους.
Το 29% θεωρεί μάλιστα ότι η καλύτερη σύνδεση της εκπαίδευσης με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επόμενη φάση ανάπτυξης του climate tech.
Το ζήτημα αποκτά ευρύτερη σημασία για την πράσινη μετάβαση. Η ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών δεν απαιτεί μόνο επενδύσεις σε εξοπλισμό και έρευνα, αλλά και μηχανικούς, τεχνικούς, επιστήμονες, προγραμματιστές και εργαζομένους με νέες πράσινες και ψηφιακές δεξιότητες.
Χωρίς αυτούς, ακόμη και διαθέσιμες τεχνολογίες μπορεί να δυσκολευτούν να αναπτυχθούν στην απαιτούμενη κλίμακα.
Μόλις 9% δεν δυσκολεύεται να βρει χρηματοδότηση
Το δεύτερο μεγάλο εμπόδιο παραμένει το κεφάλαιο.
Μόλις το 9% των climate tech επιχειρήσεων δηλώνει ότι δεν αντιμετωπίζει προβλήματα στην εξεύρεση χρηματοδότησης.
Υπάρχουν, πάντως, ορισμένες θετικές ενδείξεις. Το ποσοστό των εταιρειών που θεωρούν ότι η πρόσβαση σε ιδιωτικά κεφάλαια υποστηρίζει τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξή τους αυξήθηκε από 69% σε 72%.
Οι ανησυχίες για τα υψηλά επιτόκια έχουν επίσης υποχωρήσει από 34% σε 26%.
Από την άλλη πλευρά, η εμπιστοσύνη στη δημόσια χρηματοδότηση μειώθηκε κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες, ενώ περισσότερες επιχειρήσεις χαρακτηρίζουν πλέον την πολυπλοκότητα των διαδικασιών χρηματοδότησης ως εμπόδιο.
Το επόμενο στοίχημα είναι η κλιμάκωση
Περίπου δύο στις τρεις επιχειρήσεις σκοπεύουν να αυξήσουν τις επενδύσεις τους μέσα στους επόμενους 12 μήνες.
Η προτεραιότητα, ωστόσο, φαίνεται να αλλάζει. Από τη γρήγορη επέκταση, το ενδιαφέρον μετακινείται στην ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας, στην εκπαίδευση και στη δημιουργία ισχυρότερων επιχειρησιακών δομών.
Η Barclays προτείνει τρεις βασικές κατευθύνσεις: απλούστερους μηχανισμούς χρηματοδότησης και ισχυρότερη κρατική υποστήριξη, ανάπτυξη εθνικού δικτύου επιταχυντών και κόμβων καινοτομίας και καλύτερο συντονισμό μεταξύ των δημόσιων χρηματοδοτικών οργανισμών.
Το μήνυμα που προκύπτει από την έρευνα είναι σαφές. Η climate tech δεν χρειάζεται πλέον μόνο περισσότερες καινοτόμες ιδέες. Χρειάζεται τις υποδομές, το ανθρώπινο κεφάλαιο και τη χρηματοδότηση που θα επιτρέψουν στις καλύτερες από αυτές να φτάσουν σε μεγάλη κλίμακα.
Και αυτό μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό για την ταχύτητα με την οποία η τεχνολογική καινοτομία θα μετατραπεί σε πραγματική μείωση εκπομπών και σε μια ανταγωνιστικότερη πράσινη οικονομία.