Η ταχεία εξάπλωση των data centers στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη επιταχύνονται, αρχίζει να συναντά ισχυρές αντιδράσεις σε τοπικό επίπεδο. Νέα έρευνα του Yale Program on Climate Change Communication δείχνει ότι η πλειονότητα των Αμερικανών αντιτίθεται στην κατασκευή ενός data center στην περιοχή όπου ζει, ενώ ακόμη περισσότεροι εκτιμούν ότι μια τέτοια εγκατάσταση θα μπορούσε να αυξήσει τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.
Η μελέτη βασίζεται στην έρευνα Climate Change in the American Mind, που πραγματοποιήθηκε την άνοιξη του 2026 σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 1.060 ενηλίκων στις ΗΠΑ.
Οι ερευνητές εξέτασαν τις απαντήσεις μέσα από το μοντέλο «Global Warming’s Six Americas», το οποίο χωρίζει την αμερικανική κοινή γνώμη σε έξι ομάδες ανάλογα με τις αντιλήψεις, τον βαθμό ανησυχίας και τη στάση των πολιτών απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Ποιοι είναι οι «Six Americas»
Οι έξι κατηγορίες δεν αντιστοιχούν σε πολιτικά κόμματα ή συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες. Περιγράφουν διαφορετικές στάσεις απέναντι στην κλιματική αλλαγή, από τους πολίτες που ανησυχούν περισσότερο έως εκείνους που την αμφισβητούν ή την απορρίπτουν.
Οι «Alarmed» – Έντονα ανήσυχοι θεωρούν την κλιματική αλλαγή πραγματική, σοβαρή και επείγουσα απειλή και υποστηρίζουν έντονα την ανάληψη δράσης για την αντιμετώπισή της.
Οι «Concerned» – Ανησυχούντες αναγνωρίζουν επίσης την κλιματική αλλαγή ως σημαντικό πρόβλημα και υποστηρίζουν μέτρα αντιμετώπισης, αλλά συνήθως την αντιλαμβάνονται ως λιγότερο άμεση προσωπική απειλή σε σχέση με τους Alarmed.
Οι «Cautious» – Επιφυλακτικοί δεν έχουν τόσο ισχυρές ή παγιωμένες απόψεις. Μπορεί να αποδέχονται ότι η κλιματική αλλαγή συμβαίνει, αλλά διατηρούν αμφιβολίες για τη σοβαρότητα, τις αιτίες ή το πόσο άμεσα θα γίνουν αισθητές οι επιπτώσεις της.
Οι «Disengaged» – Αποστασιοποιημένοι έχουν περιορισμένη ενημέρωση, γνώση ή ενδιαφέρον για την κλιματική αλλαγή και συχνά δεν έχουν διαμορφώσει ξεκάθαρη θέση.
Οι «Doubtful» – Αμφισβητίες είναι περισσότερο δύσπιστοι. Μπορεί να αμφισβητούν εάν η κλιματική αλλαγή συμβαίνει, εάν οφείλεται κυρίως στην ανθρώπινη δραστηριότητα ή εάν αποτελεί τόσο σοβαρή απειλή.
Τέλος, οι «Dismissive» – Απορριπτικοί αποτελούν την ομάδα που απορρίπτει εντονότερα την κυρίαρχη επιστημονική θέση για την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή και τείνει να αντιτίθεται περισσότερο στις πολιτικές αντιμετώπισής της.
Η συγκεκριμένη κατηγοριοποίηση έχει ιδιαίτερη σημασία για την έρευνα γύρω από τα data centers, καθώς αποκαλύπτει ότι οι ανησυχίες για τις νέες υποδομές τεχνητής νοημοσύνης ξεπερνούν τις παραδοσιακές διαχωριστικές γραμμές γύρω από το κλίμα.
Το 56% δεν θέλει data center στην περιοχή του
Συνολικά, το 56% των Αμερικανών δηλώνει ότι αντιτίθεται έντονα ή σε κάποιο βαθμό στην κατασκευή ενός data center στην περιοχή του, έναντι μόλις 15% που δηλώνει ότι θα την υποστήριζε.
Η αντίθεση φτάνει το 71% μεταξύ των Alarmed, δηλαδή της ομάδας που ανησυχεί περισσότερο για την κλιματική αλλαγή.
Το εντυπωσιακό, ωστόσο, είναι ότι ακόμη και μεταξύ των Dismissive, οι οποίοι βρίσκονται στο αντίθετο άκρο ως προς τις απόψεις τους για το κλίμα, το 57% αντιτίθεται στην εγκατάσταση ενός data center στην περιοχή του.
Το εύρημα δείχνει ότι η συζήτηση γύρω από τα κέντρα δεδομένων δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τις αντιλήψεις για την κλιματική αλλαγή.
Ρεύμα, νερό και τοπικές υποδομές
Τα data centers αποτελούν εγκαταστάσεις που φιλοξενούν μεγάλους αριθμούς υπολογιστικών συστημάτων και servers, παρέχοντας την υπολογιστική ισχύ και την αποθήκευση δεδομένων που απαιτούν οι ψηφιακές υπηρεσίες και, ολοένα περισσότερο, οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Μπορούν να δημιουργήσουν επενδύσεις και οικονομική δραστηριότητα, αλλά ταυτόχρονα απαιτούν σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ ορισμένες εγκαταστάσεις έχουν και υψηλές ανάγκες νερού για την ψύξη του εξοπλισμού τους.
Καθώς η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει τη ζήτηση για υπολογιστική ισχύ, οι επιπτώσεις των data centers στα ηλεκτρικά δίκτυα, στους φυσικούς πόρους και στις τοπικές υποδομές αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Το 59% περιμένει υψηλότερους λογαριασμούς
Σύμφωνα με την έρευνα, το 59% των Αμερικανών πιστεύει ότι οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος θα αυξάνονταν εάν άνοιγε ένα data center στην περιοχή του.
Μόλις 5% θεωρεί ότι οι τιμές θα μειώνονταν, ενώ το 25% δηλώνει ότι δεν γνωρίζει ποια θα ήταν η επίπτωση.
Και εδώ η ανησυχία εμφανίζεται σχεδόν σε ολόκληρο το φάσμα των έξι ομάδων.
Το 65% των Alarmed εκτιμά ότι οι λογαριασμοί θα αυξηθούν, όπως και το 63% των Concerned.
Ανάλογη άποψη εκφράζει όμως και το 59% των Dismissive, παρά το γεγονός ότι η συγκεκριμένη ομάδα απορρίπτει περισσότερο την κλιματική ανησυχία.
Αύξηση των λογαριασμών περιμένει επίσης το 55% των Doubtful και το 52% των Cautious.
Οι Disengaged αποτελούν τη μοναδική ομάδα όπου δεν καταγράφεται απόλυτη πλειοψηφία: 43% περιμένει αύξηση των τιμών, ενώ σχεδόν το ίδιο ποσοστό, 42%, δηλώνει ότι δεν γνωρίζει ποια θα είναι η επίπτωση.
73% ζητά «αντιστάθμισμα» από τα data centers
Ακόμη μεγαλύτερη συναίνεση καταγράφεται σε μια πρόταση που συνδέει την ανάπτυξη των data centers με επενδύσεις καθαρής ενέργειας στις τοπικές κοινότητες.
Το 73% των Αμερικανών υποστηρίζει την επιβολή υποχρέωσης στα νέα data centers να αντισταθμίζουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, για παράδειγμα εγκαθιστώντας φωτοβολταϊκά στις στέγες κοντινών κατοικιών ή χρηματοδοτώντας ενεργειακές αναβαθμίσεις.
Στην τελευταία κατηγορία μπορούν να περιλαμβάνονται εργασίες μόνωσης και weatherization, δηλαδή παρεμβάσεις που κάνουν ένα κτίριο περισσότερο ανθεκτικό στις εξωτερικές καιρικές συνθήκες και μειώνουν την ενέργεια που απαιτείται για θέρμανση και ψύξη.
Η λογική είναι ότι, αντί να απαιτούνται νέες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής αποκλειστικά για την κάλυψη της αυξημένης ζήτησης των data centers, οι εταιρείες ανάπτυξης των εγκαταστάσεων θα μπορούσαν παράλληλα να χρηματοδοτούν καθαρή παραγωγή ενέργειας και εξοικονόμηση ενέργειας στις τοπικές κοινωνίες.
Η πρόταση συγκεντρώνει την υποστήριξη του 83% των Concerned, του 81% των Alarmed, του 71% των Doubtful και του 70% των Cautious.
Ακόμη και μεταξύ των Disengaged, το ποσοστό φτάνει το 56%.
Οι Dismissive είναι η μοναδική ομάδα στην οποία η υποστήριξη δεν αποτελεί πλειοψηφία, ωστόσο ακόμη και εκεί το 47% τάσσεται υπέρ της πρότασης.
Η AI χρειάζεται και κοινωνική συναίνεση
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η αντίθεση στα data centers δεν ισοδυναμεί απαραίτητα με αντίθεση στην τεχνολογία ή στην τεχνητή νοημοσύνη.
Οι πολίτες φαίνεται να εστιάζουν περισσότερο στις άμεσες συνέπειες για την περιοχή όπου ζουν: στο κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος, στην κατανάλωση νερού και ενέργειας και στην πίεση που μπορεί να ασκηθεί στις τοπικές υποδομές.
Αυτό δημιουργεί μια νέα πρόκληση τόσο για τις εταιρείες που αναπτύσσουν data centers όσο και για τις αμερικανικές πολιτείες που επιδιώκουν να προσελκύσουν επενδύσεις σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.
Η κοινωνική αποδοχή μιας νέας εγκατάστασης μπορεί να εξαρτάται πλέον όχι μόνο από τις θέσεις εργασίας και τα φορολογικά έσοδα που υπόσχεται, αλλά και από το κατά πόσο οι κάτοικοι πιστεύουν ότι θα κληθούν οι ίδιοι να επωμιστούν μέρος του ενεργειακού και περιβαλλοντικού κόστους.
Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας είναι ότι πολίτες με εντελώς διαφορετικές αντιλήψεις για την κλιματική αλλαγή καταλήγουν σε παρόμοια συμπεράσματα όταν η συζήτηση μεταφέρεται από το γενικό ζήτημα του κλίματος στον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος και στις υποδομές της γειτονιάς τους.
Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη οδηγεί σε ένα νέο κύμα επενδύσεων σε data centers, η κοινωνική συναίνεση μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους καθοριστικούς παράγοντες για το πού και με ποιους όρους θα αναπτυχθούν οι νέες ψηφιακές υποδομές.
Πηγή: Yale Program on Climate Change Communication και George Mason University Center for Climate Change Communication, «What do Global Warming’s Six Americas think about data centers?»