Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε από χθες το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το οποίο έχει αναρτηθεί στην πλατφόρμα opengov.gr. Η πρόταση, υπό τον τίτλο «Ενεργή μάχη», περιλαμβάνει μια εκτεταμένη μεταρρύθμιση του συστήματος πρόληψης και αντιμετώπισης κινδύνων, με σκοπό την αναδιάρθρωση του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας και την ενίσχυση της διαχείρισης καταστροφών, φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών.
Όπως σημειώνει το υπουργείο, η διαδικασία διαβούλευσης σηματοδοτεί την έναρξη ενός θεσμικού και επιχειρησιακού εκσυγχρονισμού, που φιλοδοξεί να μετατρέψει την αντίδραση σε έκτακτα φαινόμενα από αποσπασματική σε οργανωμένη, προληπτική και συνεργατική. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις στοχεύουν στην προσαρμογή στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης, η οποία επιφέρει ολοένα και πιο συχνά και έντονα ακραία φαινόμενα, απαιτώντας νέα εργαλεία και μεθοδολογίες.
Μεταξύ των βασικών αξόνων του νομοσχεδίου περιλαμβάνεται η δημιουργία δεκαετούς στρατηγικού σχεδίου διαχείρισης δασικών πυρκαγιών, η υποχρεωτική εκπόνηση σχεδίων πρόληψης από κάθε ΟΤΑ, καθώς και η λειτουργία νέων δομών σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, όπως τα Τοπικά Κέντρα Διαχείρισης Κινδύνου και τα περιφερειακά Επιχειρησιακά Κέντρα Συμβάντων. Παράλληλα, εισάγεται για πρώτη φορά υποχρέωση εκτίμησης και σχεδιασμού αντιμετώπισης πλημμυρών, καθώς και θεσμοθέτηση της προδιαγεγραμμένης καύσης ως μεθόδου περιορισμού καύσιμης ύλης σε δασικά οικοσυστήματα.
Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει επίσης το ενιαίο σύστημα Διοίκησης Συμβάντων (Incident Command System) για τη λειτουργία του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων, την άμεση ενεργοποίηση επικουρικών δυνάμεων μέσω Μητρώου εθελοντών, καθώς και την αναβάθμιση της ανάλυσης και αξιολόγησης καταστροφών, με ετήσιες δημόσιες εκθέσεις και ανεξάρτητες επιστημονικές ομάδες. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αντιμετώπιση εγκλημάτων εμπρησμού, με αναβάθμιση της αντίστοιχης Διεύθυνσης και τη δημιουργία νέων ανακριτικών μονάδων.
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στον τομέα της εκπαίδευσης και του εξοπλισμού: η Πυροσβεστική Ακαδημία αποκτά ακαδημαϊκά χαρακτηριστικά και δυνατότητα μεταπτυχιακών και διδακτορικών σπουδών, ενώ η εκπαίδευση του προσωπικού εμπλουτίζεται με πιστοποιήσεις στις πρώτες βοήθειες και εξειδικευμένες παρεμβάσεις. Παράλληλα προωθείται η ενίσχυση εναέριων μέσων και η δυνατότητα εκπαίδευσης πυροσβεστών ως πιλότων ή τεχνικών με έξοδα της υπηρεσίας.
Το νομοσχέδιο προβλέπει επιπλέον μέτρα για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας του πυροσβεστικού προσωπικού, το οποίο χαρακτηρίζεται ως ο πυρήνας του συστήματος πολιτικής προστασίας. Μεταξύ άλλων περιλαμβάνονται διευκολύνσεις στη μονιμοποίηση, επανέναρξη της Σχολής Αρχιπυροσβεστών μετά από 15 χρόνια, αύξηση των αμειβόμενων ωρών υπερεργασίας, οικονομική ενίσχυση ταμείων πρόνοιας μέσω πόρων από πρόστιμα και ειδική μέριμνα για πυροσβέστες με πολύτεκνες ή τρίτεκνες οικογένειες. Προβλέπεται επίσης ίδρυση νέων φυλακίων σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές.
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, η ολοκληρωμένη αυτή δέσμη ρυθμίσεων αποσκοπεί στη συγκρότηση ενός σύγχρονου και λειτουργικού συστήματος πολιτικής προστασίας, το οποίο θα στηρίζεται σε συνεργασία του κράτους, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών, με στόχο την αποτελεσματική πρόληψη και απόκριση απέναντι στις απειλές που δημιουργεί η κλιματική κρίση.