Η παγκόσμια αγορά βιώσιμης χρηματοδότησης εισέρχεται το 2026 σε μια πιο ώριμη και «πραγματιστική» φάση. Η ενεργειακή ασφάλεια, το αυξανόμενο κόστος των φυσικών κλιματικών κινδύνων και η ταχεία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης επηρεάζουν πλέον άμεσα την πιστοληπτική ικανότητα κρατών και επιχειρήσεων, μετατοπίζοντας το επίκεντρο από τις δεσμεύσεις στην ανθεκτικότητα.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα του Global Sustainable Finance Outlook 2026 της Moody’s, το οποίο αντιμετωπίζει τη βιωσιμότητα όχι ως συμπληρωματικό κριτήριο, αλλά ως βασικό μηχανισμό διαχείρισης κινδύνου και χρηματοδοτικής ικανότητας.
Ενεργειακή ασφάλεια και κόστος μετάβασης
Σύμφωνα με την ανάλυση, οι στρατηγικές μετάβασης θα καθοδηγούνται ολοένα και περισσότερο από ζητήματα κόστους και ενεργειακής επάρκειας. Οι τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών παραμένουν ανταγωνιστικές και συνεχίζουν να προσελκύουν επενδύσεις, ωστόσο η αυξημένη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας οδηγεί και στη διατήρηση σταδιακών επενδύσεων σε ορυκτά καύσιμα.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις και ο κατακερματισμός της διεθνούς συνεργασίας ενισχύουν την ανάγκη για αποδοτικότερη χρήση πόρων και πιο ανθεκτικές εφοδιαστικές αλυσίδες, ενώ οι επιχειρήσεις καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον αυξημένης κανονιστικής αβεβαιότητας.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα ως πιστωτικός κίνδυνος
Η Moody’s καταγράφει ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα μετατρέπονται σε κεντρικό πιστωτικό ζήτημα. Οι ζημιές από φυσικές καταστροφές αυξάνονται, τα ασφαλιστικά κενά διευρύνονται και η ικανότητα προσαρμογής αποκτά καθοριστική σημασία για τη διατήρηση της πιστοληπτικής ποιότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι κυβερνήσεις αναμένεται να εντείνουν τις παρεμβάσεις διαχείρισης κινδύνου, ενώ οι επιχειρήσεις θα βρεθούν υπό αυξημένη πίεση να αποκαλύπτουν στρατηγικές προσαρμογής τόσο στους ρυθμιστές όσο και στους δανειστές τους.
Φυσικοί πόροι, κοινωνικές πιέσεις και ανισότητες
Η διαχείριση φυσικών πόρων αναδεικνύεται σε κομβικό ζήτημα, καθώς η απανθρακοποίηση, οι φυσικοί κλιματικοί κίνδυνοι και οι περιβαλλοντικές πιέσεις συγκλίνουν. Η διαθεσιμότητα πρώτων υλών, οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και η αυξημένη κατανάλωση νερού και ενέργειας —ιδίως από data centers— φέρνουν στο προσκήνιο ζητήματα όπως η αποψίλωση στη γεωργία και η υδατική επάρκεια.
Παράλληλα, οι δημοσιονομικές πιέσεις σε συνδυασμό με την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση εντείνουν κοινωνικές ανισότητες, τροφοδοτώντας πολιτική δυσαρέσκεια στις ανεπτυγμένες οικονομίες και ανησυχίες για επισιτιστική ασφάλεια στις αναδυόμενες αγορές.
Η τεχνητή νοημοσύνη ως νέος παράγοντας ρίσκου
Η τεχνητή νοημοσύνη προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο πολυπλοκότητας. Η αυξημένη ενεργειακή ζήτηση, τα ζητήματα προστασίας δεδομένων και η συγκέντρωση ψηφιακής ισχύος μετατρέπονται σε κρίσιμα ρυθμιστικά πεδία, ενώ ο κατακερματισμός κανόνων αυξάνει το κόστος συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις.
Κεφάλαια, ομόλογα και νέες χρηματοδοτικές λύσεις
Παρά τις προκλήσεις, η Moody’s εντοπίζει ευκαιρίες κινητοποίησης κεφαλαίων μέσω ιδιωτικών αγορών πίστωσης, blended finance και εξειδικευμένων εργαλείων, όπως τα blue bonds, με στόχο τη γεφύρωση επενδυτικών κενών.
Για το 2026, η παγκόσμια έκδοση βιώσιμων ομολόγων εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 900 δισ. δολάρια, παραμένοντας κοντά στα επίπεδα του 2025. Από αυτά:
- περίπου 530 δισ. δολάρια αφορούν green bonds,
- 190 δισ. sustainability bonds,
- 115 δισ. social bonds,
- 40 δισ. transition bonds και
- 25 δισ. sustainability-linked bonds.
Η κλιματική μετάβαση παραμένει κυρίαρχη, ωστόσο η προσαρμογή και η ανθεκτικότητα αποκτούν μεγαλύτερο βάρος, καθώς ολοένα και περισσότερα κράτη εντάσσουν σχετικά έργα στα προγράμματα βιώσιμης χρηματοδότησης. Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη ψηφιακών υποδομών δημιουργεί νέο επενδυτικό κύκλο, με αυξημένο έλεγχο της ενεργειακής και υδατικής τους έντασης.
Μια νέα ισορροπία για το 2026
Η Moody’s περιγράφει το 2026 ως έτος ισορροπίας ανάμεσα στη μετάβαση, την προσαρμογή και την ψηφιακή επιτάχυνση. Η βιωσιμότητα παραμένει κεντρική, αλλά λειτουργεί πλέον λιγότερο ως αφήγημα και περισσότερο ως εργαλείο διαχείρισης κινδύνου — ένας παράγοντας που καθορίζει την ανθεκτικότητα, την πρόσβαση σε κεφάλαια και, τελικά, τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Πηγή: Global Sustainable Finance Outlook 2026 – Moody’s