Με σημαντικές αποφάσεις για την προστασία της φύσης, αλλά και έντονες διαφωνίες για τη χρηματοδότηση των περιβαλλοντικών στόχων, ολοκληρώθηκε στο Γερεβάν της Αρμενίας η 17η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιοποικιλότητα (COP17).

Έπειτα από δύο εβδομάδες διαπραγματεύσεων, εκπρόσωποι σχεδόν 200 χωρών κατέληξαν στην υιοθέτηση δύο βασικών κειμένων, με στόχο την επιτάχυνση της παγκόσμιας προσπάθειας προστασίας της βιοποικιλότητας έως το 2030.

Ωστόσο, οι διαφωνίες για τις κρατικές επιδοτήσεις, τη χρηματοδότηση και τον ρόλο της επιστήμης ανέδειξαν τις δυσκολίες της διεθνούς συνεργασίας.

Στόχος η προστασία του 30% του πλανήτη

Βασικό αντικείμενο της COP17 αποτέλεσε η εφαρμογή του Παγκόσμιου Πλαισίου για τη Βιοποικιλότητα Κουνμίνγκ–Μόντρεαλ, που εγκρίθηκε το 2022.

Η συμφωνία περιλαμβάνει 23 στόχους έως το 2030, μεταξύ των οποίων η προστασία τουλάχιστον του 30% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών, η αντιμετώπιση της ρύπανσης και η αποκατάσταση υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων.

Παρά τις διεθνείς δεσμεύσεις, η πρόοδος παραμένει περιορισμένη, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ενίσχυση των περιβαλλοντικών πολιτικών.

Διαφωνίες για τις επιζήμιες επιδοτήσεις

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα των διαπραγματεύσεων ήταν οι κρατικές επιδοτήσεις που ενισχύουν δραστηριότητες επιβλαβείς για το περιβάλλον.

Η αναμόρφωσή τους θεωρείται απαραίτητη για τη μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο οικονομικό μοντέλο, με περισσότερους πόρους για την προστασία και την αποκατάσταση της φύσης.

Ωστόσο, οι διαφορετικές οικονομικές προτεραιότητες των κρατών δυσκόλεψαν την επίτευξη ισχυρότερων δεσμεύσεων.

Χρηματοδότηση: Στο επίκεντρο οι αναδυόμενες οικονομίες

Σημαντικές αντιπαραθέσεις σημειώθηκαν και για τη χρηματοδότηση των δράσεων προστασίας της βιοποικιλότητας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησε μεγαλύτερη συμμετοχή μεγάλων αναδυόμενων οικονομιών, όπως η Κίνα, στη χρηματοδότηση των περιβαλλοντικών στόχων.

Το ζήτημα ανέδειξε τις διαφωνίες σχετικά με τη δίκαιη κατανομή των οικονομικών ευθυνών μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών.

Προβληματισμός για τον ρόλο της επιστήμης

Στη διάσκεψη εκφράστηκαν επίσης ανησυχίες για τον τρόπο αξιοποίησης των επιστημονικών δεδομένων στις περιβαλλοντικές αποφάσεις.

Εκπροσωπώντας 56 χώρες, η Ελβετή αντιπρόσωπος Γκαμπριέλα Μπλάτερ υπογράμμισε τη σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης και της αξιοποίησης αξιόπιστων στοιχείων.

Η αποτελεσματική προστασία της φύσης απαιτεί συστηματική παρακολούθηση των οικοσυστημάτων και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των περιβαλλοντικών πολιτικών.

Η βιοποικιλότητα θεμέλιο της βιώσιμης ανάπτυξης

Η προστασία της φύσης συνδέεται άμεσα με την παραγωγή τροφίμων, την προστασία των υδάτινων πόρων, την αγροτική οικονομία και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Οι αποφάσεις της COP17 σχετίζονται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, ιδιαίτερα με τον Στόχο 15 για τη Ζωή στη Στεριά, τον Στόχο 14 για τη Ζωή στο Νερό και τον Στόχο 13 για τη Δράση για το Κλίμα.

Το 2028 στον Ισημερινό η επόμενη διάσκεψη

Η επόμενη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιοποικιλότητα θα πραγματοποιηθεί το 2028 στον Ισημερινό.

Μέχρι τότε, οι κυβερνήσεις καλούνται να επιταχύνουν την εφαρμογή των δεσμεύσεών τους, καθώς πλησιάζει το ορόσημο του 2030.

Η COP17 απέδειξε ότι η διεθνής συνεργασία για την προστασία της φύσης παραμένει εφικτή, αλλά οι συμφωνίες από μόνες τους δεν αρκούν.

Η πραγματική πρόκληση είναι η μετατροπή των δεσμεύσεων σε συγκεκριμένες δράσεις, με επαρκή χρηματοδότηση και μετρήσιμα αποτελέσματα για την προστασία της βιοποικιλότητας.