Σε μια σημαντική πρωτοβουλία για την ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών κινδύνων στη διεθνή χρηματοοικονομική πληροφόρηση προχωρά το International Sustainability Standards Board (ISSB), παρουσιάζοντας νέες προτάσεις για τη γνωστοποίηση των κινδύνων και των ευκαιριών που συνδέονται με τη φύση. Στόχος είναι οι επιχειρήσεις να παρέχουν πιο αξιόπιστες, συγκρίσιμες και ουσιαστικές πληροφορίες στους επενδυτές σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η εξάρτησή τους από τα φυσικά οικοσυστήματα μπορεί να επηρεάσει την οικονομική τους πορεία.
Η νέα πρωτοβουλία σηματοδοτεί μια σημαντική εξέλιξη στον τομέα της εταιρικής βιωσιμότητας, καθώς η προστασία της βιοποικιλότητας, η διαθεσιμότητα των φυσικών πόρων και η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τις επιχειρηματικές αποφάσεις.
Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη σύνδεσης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων με τις οικονομικές καταστάσεις των επιχειρήσεων, ώστε οι επενδυτές να διαθέτουν πληρέστερη εικόνα των κινδύνων που αντιμετωπίζουν.
Η φύση αποκτά μεγαλύτερη σημασία στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση
Οι επιχειρήσεις που εφαρμόζουν το πρότυπο IFRS S1 καλούνται ήδη να γνωστοποιούν ουσιώδεις πληροφορίες για κινδύνους και ευκαιρίες βιωσιμότητας που μπορούν να επηρεάσουν τις προοπτικές τους.
Στους κινδύνους αυτούς περιλαμβάνονται και όσοι σχετίζονται με τη φύση, όπως η έλλειψη νερού, η απώλεια βιοποικιλότητας, η υποβάθμιση των εδαφών και η διατάραξη φυσικών οικοσυστημάτων.
Ωστόσο, η αποτύπωση αυτών των πληροφοριών δεν είναι πάντοτε εύκολη, καθώς οι επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται σε διαφορετικούς κλάδους και εξαρτώνται από διαφορετικούς φυσικούς πόρους.
Με τις νέες προτάσεις, το ISSB επιδιώκει να προσφέρει σαφέστερη καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο αναγνώρισης, αξιολόγησης και παρουσίασης των κινδύνων που σχετίζονται με τη φύση.
Βασικός στόχος είναι η βελτίωση της ποιότητας και της διεθνούς συγκρισιμότητας των γνωστοποιήσεων.
Από την κλιματική αλλαγή στη συνολική προστασία των οικοσυστημάτων
Μία από τις σημαντικότερες κατευθύνσεις του νέου πλαισίου είναι η αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών ζητημάτων ως αλληλοσυνδεόμενων παραγόντων.
Το ISSB επιδιώκει να αποφευχθεί η αποσπασματική παρουσίαση των πληροφοριών για τη φύση, την κλιματική αλλαγή και τις υπόλοιπες προκλήσεις βιωσιμότητας.
Αντίθετα, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να παρουσιάζουν με σαφήνεια τις σχέσεις μεταξύ αυτών των παραγόντων και των πιθανών οικονομικών επιπτώσεών τους.
Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στη φιλοσοφία των υφιστάμενων προτύπων IFRS S1 και IFRS S2, τα οποία συνδέουν τη βιωσιμότητα με τις οικονομικές προοπτικές των επιχειρήσεων.
Για παράδειγμα, μια επιχείρηση τροφίμων μπορεί να επηρεαστεί από την έλλειψη νερού, ενώ μια αγροτική δραστηριότητα μπορεί να αντιμετωπίσει προβλήματα εξαιτίας της μείωσης των επικονιαστών.
Αντίστοιχα, επιχειρήσεις που εξαρτώνται από ποτάμια για τη μεταφορά προϊόντων ενδέχεται να αντιμετωπίσουν λειτουργικούς κινδύνους όταν μεταβάλλονται οι υδρολογικές συνθήκες.
Emmanuel Faber: Η φύση συνδέεται άμεσα με την οικονομική δραστηριότητα
Ο πρόεδρος του ISSB, Emmanuel Faber, ανέδειξε τη σημασία των φυσικών πόρων για τη λειτουργία των επιχειρήσεων.
Όπως επισήμανε, η πρόσβαση στο νερό για την παραγωγή, στα ποτάμια για τις μεταφορές και στους επικονιαστές για τη γεωργία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της εξάρτησης της οικονομίας από τη φύση.
Όταν η πρόσβαση σε αυτούς τους πόρους περιορίζεται ή απειλείται, μπορούν να προκύψουν ουσιαστικοί επιχειρηματικοί κίνδυνοι.
Ταυτόχρονα, η αποτελεσματικότερη διαχείριση των φυσικών πόρων μπορεί να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες, μέσα από τη βελτίωση της αποδοτικότητας, την καινοτομία και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση αναδεικνύει ότι η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος δεν αποτελεί αποκλειστικά ζήτημα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, αλλά μπορεί να συνδέεται άμεσα με τη χρηματοοικονομική απόδοση και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα μιας επιχείρησης.
Καθοριστική η συμβολή του TNFD
Οι προτάσεις του ISSB αξιοποιούν σε σημαντικό βαθμό το έργο της Taskforce on Nature-related Financial Disclosures (TNFD).
Το TNFD έχει αναπτύξει ένα πλαίσιο που βοηθά τις επιχειρήσεις να αναγνωρίζουν και να παρουσιάζουν τις εξαρτήσεις, τις επιπτώσεις, τους κινδύνους και τις ευκαιρίες που συνδέονται με τη φύση.
Η επιλογή του ISSB να βασιστεί σε αυτή την προσέγγιση αποσκοπεί στη δημιουργία μεγαλύτερης συνέπειας μεταξύ των υφιστάμενων συστημάτων αναφοράς.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη γεωγραφική θέση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
Η συγκεκριμένη παράμετρος θεωρείται σημαντική, καθώς οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή στην οποία δραστηριοποιείται μια επιχείρηση.
Για παράδειγμα, μια παραγωγική μονάδα σε περιοχή με έντονη λειψυδρία αντιμετωπίζει διαφορετικούς κινδύνους από μια αντίστοιχη εγκατάσταση σε περιοχή με επαρκείς υδατικούς πόρους.
Παράλληλα, οι προτάσεις δίνουν σημασία στις σχέσεις των επιχειρήσεων με τις τοπικές κοινότητες, τους αυτόχθονες πληθυσμούς και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη.
Ο συν-πρόεδρος του TNFD, David Craig, χαρακτήρισε τη δημοσίευση των προτάσεων σημαντικό ορόσημο, συνδέοντάς την με την αυξανόμενη ζήτηση για αξιόπιστη πληροφόρηση σχετικά με τους κινδύνους που αφορούν τη φύση.
Practice Statement: Καθοδήγηση χωρίς νέα υποχρεωτική συμμόρφωση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μορφή με την οποία το ISSB επέλεξε να παρουσιάσει τις προτάσεις του.
Αντί να προχωρήσει άμεσα στη δημιουργία ενός νέου υποχρεωτικού προτύπου, επέλεξε τη μορφή του Practice Statement.
Πρόκειται για αυτοτελές κείμενο καθοδήγησης του IFRS Foundation, το οποίο ακολουθεί επίσημη διαδικασία διαβούλευσης και έγκρισης.
Η βασική διαφορά από ένα πλήρες πρότυπο είναι ότι οι επιχειρήσεις δεν υποχρεούνται να συμμορφώνονται με το Practice Statement προκειμένου να δηλώνουν ότι εφαρμόζουν τα πρότυπα του ISSB.
Με αυτή την επιλογή επιδιώκεται η ενίσχυση της ποιότητας των γνωστοποιήσεων χωρίς την άμεση επιβολή πρόσθετων απαιτήσεων συμμόρφωσης.
Η προσέγγιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές επιχειρήσεις και εθνικές δικαιοδοσίες βρίσκονται ακόμη στα πρώτα στάδια εφαρμογής των IFRS S1 και IFRS S2.
Sue Lloyd: Χρειάζεται ισορροπία μεταξύ προσαρμογής και απαιτήσεων των επενδυτών
Η αντιπρόεδρος του ISSB, Sue Lloyd, αναφέρθηκε στην ανάγκη να δοθεί επαρκής χρόνος στις επιχειρήσεις για να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.
Όπως σημείωσε, πολλές εταιρείες βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία εφαρμογής των δύο βασικών προτύπων βιωσιμότητας.
Την ίδια στιγμή, οι επενδυτές ζητούν ολοένα περισσότερες πληροφορίες για τους κινδύνους που σχετίζονται με τη φύση.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε αυτές τις δύο ανάγκες, παρέχοντας καθοδήγηση χωρίς να δημιουργεί άμεσα πρόσθετες υποχρεώσεις.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο δημιουργίας πλήρους προτύπου
Παρότι οι προτάσεις παρουσιάζονται ως Practice Statement, το ISSB δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο να προχωρήσει τελικά σε διαφορετική μορφή έκδοσης.
Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης ζητούνται σχόλια τόσο για το περιεχόμενο όσο και για τη μορφή του τελικού κειμένου.
Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται βρίσκεται και η έκδοση πλήρους προτύπου.
Η τελική απόφαση θα έχει ιδιαίτερη σημασία για τις επιχειρήσεις, καθώς θα επηρεάσει τον βαθμό στον οποίο οι σχετικές γνωστοποιήσεις θα ενταχθούν σε ένα πιο δεσμευτικό πλαίσιο.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο ενδιαφέροντος για επενδυτές, επιχειρήσεις, ελεγκτικούς οργανισμούς και φορείς χάραξης πολιτικής.
Συμβατότητα με GRI και ευρωπαϊκά πρότυπα ESRS
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο των προτάσεων είναι η προσπάθεια εναρμόνισης με άλλα διεθνή και ευρωπαϊκά συστήματα αναφοράς βιωσιμότητας.
Το ISSB επιδιώκει τη μεγαλύτερη δυνατή συμβατότητα με τα πρότυπα του Global Reporting Initiative (GRI) και τα European Sustainability Reporting Standards (ESRS).
Η συγκεκριμένη προσέγγιση αποσκοπεί στον περιορισμό των επικαλύψεων και στη μείωση του διοικητικού βάρους για τις επιχειρήσεις που εφαρμόζουν περισσότερα από ένα πλαίσια αναφοράς.
Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους με διεθνή δραστηριότητα, οι οποίοι καλούνται να ανταποκριθούν σε διαφορετικές απαιτήσεις δημοσιοποίησης πληροφοριών.
Η μεγαλύτερη συμβατότητα μεταξύ των προτύπων μπορεί να διευκολύνει τη συλλογή δεδομένων και να βελτιώσει τη συνέπεια των δημοσιευόμενων πληροφοριών.
Παράλληλα, μπορεί να ενισχύσει τη δυνατότητα των επενδυτών να συγκρίνουν επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικές αγορές.
Τι σημαίνουν οι νέες προτάσεις για τις ελληνικές επιχειρήσεις
Η πρωτοβουλία του ISSB παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την ελληνική επιχειρηματική κοινότητα.
Κλάδοι όπως η γεωργία, η βιομηχανία τροφίμων, ο τουρισμός, η ενέργεια και η διαχείριση υδάτινων πόρων εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από την κατάσταση των φυσικών οικοσυστημάτων.
Για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε αυτούς τους τομείς, η αναγνώριση των κινδύνων που σχετίζονται με τη φύση μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο στρατηγικού σχεδιασμού.
Στον τουρισμό, για παράδειγμα, η υποβάθμιση παράκτιων οικοσυστημάτων και η λειψυδρία μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία και την ελκυστικότητα ενός προορισμού.
Στον αγροδιατροφικό τομέα, η διαθεσιμότητα νερού, η ποιότητα του εδάφους και η διατήρηση της βιοποικιλότητας συνδέονται άμεσα με την παραγωγική διαδικασία.
Αντίστοιχα, στη βιομηχανία, η εξάρτηση από συγκεκριμένες πρώτες ύλες και φυσικούς πόρους μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους για την εφοδιαστική αλυσίδα.
Η ενσωμάτωση αυτών των παραμέτρων στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη αξιολόγηση των επιχειρηματικών κινδύνων και στη λήψη πιο τεκμηριωμένων επενδυτικών αποφάσεων.
Η βιοποικιλότητα αποκτά οικονομική διάσταση
Η πρωτοβουλία του ISSB αναδεικνύει μια ευρύτερη μεταβολή στον τρόπο με τον οποίο η διεθνής αγορά αντιμετωπίζει τη βιωσιμότητα.
Η φύση δεν θεωρείται πλέον μόνο ένα περιβαλλοντικό αγαθό που χρειάζεται προστασία, αλλά και ένας παράγοντας από τον οποίο εξαρτάται η λειτουργία σημαντικού μέρους της παγκόσμιας οικονομίας.
Η απώλεια βιοποικιλότητας, η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων και η εξάντληση φυσικών πόρων μπορούν να δημιουργήσουν οικονομικούς κινδύνους για επιχειρήσεις και επενδυτές.
Από την άλλη πλευρά, η αποτελεσματική διαχείριση των φυσικών πόρων μπορεί να ενισχύσει τη λειτουργική ανθεκτικότητα και να δημιουργήσει νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες.
Η σύνδεση της φύσης με τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση αποτελεί επομένως μια σημαντική εξέλιξη για τη διαμόρφωση πιο ολοκληρωμένων συστημάτων εταιρικής διακυβέρνησης και διαχείρισης κινδύνων.
Έως τις 19 Φεβρουαρίου 2027 η δημόσια διαβούλευση
Η προθεσμία υποβολής σχολίων επί των προτάσεων του ISSB λήγει στις 19 Φεβρουαρίου 2027.
Κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης, επιχειρήσεις, επενδυτές και άλλοι ενδιαφερόμενοι φορείς έχουν τη δυνατότητα να διατυπώσουν τις απόψεις τους για το περιεχόμενο και τη μορφή του νέου πλαισίου.
Η διαδικασία θα συμβάλει στη διαμόρφωση της τελικής προσέγγισης για τις γνωστοποιήσεις που σχετίζονται με τη φύση.
Η πρωτοβουλία του ISSB σηματοδοτεί τη σταδιακή μετάβαση από τις γενικές δεσμεύσεις εταιρικής περιβαλλοντικής ευθύνης σε μια πιο οργανωμένη, συγκρίσιμη και χρηματοοικονομικά προσανατολισμένη αποτύπωση των κινδύνων που σχετίζονται με τη φύση. Το βασικό ζητούμενο είναι οι πληροφορίες αυτές να αποτελέσουν ουσιαστικό εργαλείο λήψης αποφάσεων, συμβάλλοντας τόσο στην οικονομική ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων όσο και στη μακροπρόθεσμη προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων.