ΕΕ: Δεσμευτικός στόχος μείωσης εκπομπών κατά 90% έως το 2040 μετά από δύσκολο συμβιβασμό

Σε συμφωνία για έναν από τους πιο φιλόδοξους κλιματικούς στόχους παγκοσμίως κατέληξε η Ευρωπαϊκή Ένωση, υιοθετώντας δεσμευτικό στόχο μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90% έως το 2040, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Η συμφωνία επιτεύχθηκε έπειτα από πολύμηνες και έντονες διαπραγματεύσεις μεταξύ κρατών-μελών και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και αποτυπώνει έναν λεπτό πολιτικό συμβιβασμό ανάμεσα στην κλιματική φιλοδοξία και τις ανησυχίες για το κόστος της μετάβασης.
Σύμφωνα με το πλαίσιο που συμφωνήθηκε, οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες θα κληθούν να επιτύχουν εγχώριες μειώσεις εκπομπών της τάξης του 85% έως το 2040, ενώ το υπόλοιπο 5% θα μπορεί να καλυφθεί μέσω διεθνών πιστώσεων άνθρακα, οι οποίες θα χρηματοδοτούν έργα μείωσης εκπομπών σε αναπτυσσόμενες χώρες. Η δυνατότητα αυτή εντάχθηκε στη συμφωνία προκειμένου να μετριαστούν οι ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα και τις κοινωνικές επιπτώσεις της μετάβασης.
Παρότι ο στόχος υπερβαίνει τις δεσμεύσεις άλλων μεγάλων οικονομιών, όπως η Κίνα, υπολείπεται των αρχικών εισηγήσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των συστάσεων των επιστημονικών συμβούλων της ΕΕ για το κλίμα. Αντανακλά, ωστόσο, τις έντονες εσωτερικές διαφωνίες για τον ρυθμό απανθρακοποίησης, ιδιαίτερα σε χώρες με ενεργοβόρα βιομηχανία.
Ο Δανός υπουργός Κλίματος Λαρς Άαγκααρντ, που διαπραγματεύθηκε τη συμφωνία εκ μέρους των κυβερνήσεων, σημείωσε ότι ο στόχος «ισορροπεί την ανάγκη για ισχυρή κλιματική δράση με τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας και της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης». Στο ίδιο πλαίσιο, συμφωνήθηκε και η μετάθεση έως το 2028 της εφαρμογής ενός νέου φόρου άνθρακα στα καύσιμα, ώστε να περιοριστούν οι κοινωνικές αντιδράσεις.
Η συμφωνία αποτελεί κρίσιμο ενδιάμεσο σταθμό στον δρόμο προς την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050, στέλνοντας σαφές μήνυμα στις αγορές και τις επιχειρήσεις ότι η βιώσιμη μετάβαση αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.