Περισσότερες από 1.000 νέες και αναβαθμισμένες σχολικές βιβλιοθήκες, 400 βιβλιοθηκονόμοι, συλλογές φιλαναγνωσίας σε περισσότερες από 8.000 σχολικές μονάδες και ψηφιακή διασύνδεση με την Εθνική Βιβλιοθήκη συνθέτουν μια παρέμβαση ύψους 56,21 εκατ. ευρώ που επενδύει στη γνώση και στο ανθρώπινο κεφάλαιο της χώρας.
Μια μεγάλη επένδυση στην εκπαίδευση, τη φιλαναγνωσία και την ισότιμη πρόσβαση στη γνώση δρομολογείται μέσω του ΕΣΠΑ 2021-2027.
Με πρωτοβουλία της υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφίας Ζαχαράκη και σε συνεργασία με τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση, εντάσσεται στο Πρόγραμμα «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή» το έργο «Ίδρυση, Ενίσχυση και Εμπλουτισμός Σχολικών Βιβλιοθηκών», συνολικού προϋπολογισμού 56.211.420 ευρώ.
Πρόκειται για μια παρέμβαση που δεν αφορά μόνο την προμήθεια βιβλίων και εξοπλισμού.
Αφορά τη δημιουργία ενός πιο σύγχρονου, ανοιχτού και συμπεριληπτικού σχολείου, στο οποίο η πρόσβαση στη γνώση δεν εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας ή τις οικονομικές δυνατότητες μιας οικογένειας.
Η γνώση ως πυλώνας βιώσιμης ανάπτυξης
Η εκπαίδευση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες μακροπρόθεσμης βιώσιμης ανάπτυξης.
Η καλλιέργεια της αναγνωστικής κουλτούρας από μικρή ηλικία ενισχύει την κριτική σκέψη, τη γλωσσική ανάπτυξη, τη δημιουργικότητα και τη δυνατότητα των νέων ανθρώπων να συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνική και οικονομική ζωή.
Μια σχολική βιβλιοθήκη δεν είναι, επομένως, απλώς ένας χώρος αποθήκευσης βιβλίων.
Μπορεί να λειτουργήσει ως ζωντανό κέντρο μάθησης, συνεργασίας και πολιτισμού, ενισχύοντας την ποιότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας και δημιουργώντας ίσες ευκαιρίες για τους μαθητές.
Περισσότερες από 1.000 βιβλιοθήκες
Το έργο περιλαμβάνει τη δημιουργία και αναβάθμιση περισσότερων από 1.000 σχολικών βιβλιοθηκών σε όλη τη χώρα.
Ειδικότερα, προβλέπεται η ίδρυση 252 νέων σχολικών βιβλιοθηκών.
Για πρώτη φορά, μάλιστα, οργανωμένες σχολικές βιβλιοθήκες επεκτείνονται και στην προσχολική εκπαίδευση, με τη δημιουργία 25 βιβλιοθηκών σε νηπιαγωγεία.
Παράλληλα, θα δημιουργηθούν 227 νέες βιβλιοθήκες σε σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με βιβλία, ηλεκτρονικούς υπολογιστές, έπιπλα και λογισμικό διαχείρισης.
Επιπλέον, 400 υφιστάμενες σχολικές βιβλιοθήκες θα ενισχυθούν με νέες συλλογές και ψηφιακό εξοπλισμό, ενώ περίπου 400 ακόμη θα αποκτήσουν υπολογιστές και συστήματα διαχείρισης.
Βιβλία σε περισσότερα από 8.000 σχολεία
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το εύρος της δράσης φιλαναγνωσίας.
Συνολικά 8.143 σχολικές μονάδες θα ενισχυθούν με νέες συλλογές βιβλίων.
Τα νηπιαγωγεία θα λάβουν συλλογές 50 τίτλων, ενώ τα δημοτικά, γυμνάσια και λύκεια έως 100 τίτλους.
Η παρέμβαση αυτή αποκτά ιδιαίτερη κοινωνική σημασία, καθώς μπορεί να μειώσει τις εκπαιδευτικές ανισότητες ανάμεσα σε μαθητές διαφορετικών περιοχών και κοινωνικοοικονομικών συνθηκών.
Η πρόσβαση στο βιβλίο και στη γνώση αποτελεί ουσιαστικά μια μορφή εκπαιδευτικής ισότητας.
400 βιβλιοθηκονόμοι στα σχολεία
Κομβικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι και η στελέχωση του δικτύου.
Προβλέπεται η πρόσληψη 400 εξειδικευμένων βιβλιοθηκονόμων με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου.
Κάθε βιβλιοθηκονόμος θα υποστηρίζει δύο έως τρεις σχολικές βιβλιοθήκες.
Η παρουσία εξειδικευμένου προσωπικού είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μια σύγχρονη βιβλιοθήκη χρειάζεται ανθρώπους που θα οργανώνουν τις συλλογές, θα καθοδηγούν τους μαθητές και θα μετατρέπουν τον χώρο σε ενεργό μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Ψηφιακό δίκτυο γνώσης σε όλη τη χώρα
Το έργο διαθέτει και ισχυρή ψηφιακή διάσταση.
Προβλέπεται η εγκατάσταση λογισμικού διαχείρισης των συλλογών, η δημιουργία τοπικών δικτύων σχολικών βιβλιοθηκών και η ανάπτυξη Εθνικού Συλλογικού Καταλόγου.
Παράλληλα, το Δίκτυο Σχολικών Βιβλιοθηκών θα διασυνδεθεί ψηφιακά με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος και τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα ενιαίο οικοσύστημα γνώσης, στο οποίο ένα σχολείο της Περιφέρειας μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε υποδομές και πληροφορίες που μέχρι σήμερα ήταν δυσκολότερα προσβάσιμες.
Εδώ ακριβώς συναντώνται η ψηφιακή μετάβαση και η κοινωνική βιωσιμότητα: η τεχνολογία αποκτά αξία όταν περιορίζει τις αποστάσεις και διευρύνει τις ευκαιρίες.
Εκπαίδευση χωρίς γεωγραφικούς αποκλεισμούς
Η πανελλαδική διάσταση του έργου είναι ίσως ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του.
Σε μια χώρα όπου πολλά μικρά και απομακρυσμένα σχολεία δεν έχουν τις ίδιες υποδομές με τις σχολικές μονάδες των μεγάλων αστικών κέντρων, η δημιουργία ενός οργανωμένου δικτύου βιβλιοθηκών μπορεί να συμβάλει στη μείωση των γεωγραφικών εκπαιδευτικών ανισοτήτων.
Η βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη περνά και μέσα από το σχολείο.
Για να μπορούν οι νέοι να παραμένουν και να δημιουργούν στον τόπο τους, πρέπει προηγουμένως να έχουν πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση και σύγχρονες υποδομές γνώσης.
Επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο
Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη επισήμανε ότι στόχος είναι το βιβλίο να αποκτήσει ξανά ουσιαστική θέση στην καθημερινότητα των μαθητών, με τη σχολική βιβλιοθήκη να λειτουργεί ως χώρος μάθησης, δημιουργίας και συνεργασίας.
Από την πλευρά του, ο Νίκος Παπαθανάσης υπογράμμισε ότι η χρηματοδότηση μέσω του ΕΣΠΑ αποτελεί μέρος της προσπάθειας για αναβάθμιση της δημόσιας εκπαίδευσης και επένδυση στη νέα γενιά.
Το μήνυμα είναι σαφές:
η βιώσιμη ανάπτυξη δεν χτίζεται μόνο με δρόμους, ενεργειακά έργα και ψηφιακές υποδομές. Χτίζεται και με βιβλία, γνώση, δεξιότητες και ανθρώπους.
Μια χώρα που επενδύει στην αναγνωστική κουλτούρα, στην εκπαίδευση και στη δυνατότητα όλων των παιδιών να έχουν πρόσβαση στη γνώση δημιουργεί ισχυρότερο ανθρώπινο κεφάλαιο και μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή.
Και αυτό αποτελεί ίσως μία από τις πιο μακροπρόθεσμες επενδύσεις που μπορεί να κάνει μια κοινωνία.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία συνδέεται άμεσα με τον Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης 4 για ποιοτική εκπαίδευση, τον Στόχο 9 για καινοτομία και ψηφιακές υποδομές, τον Στόχο 10 για μείωση των ανισοτήτων και τον Στόχο 17 για συνεργασίες και θεσμική διασύνδεση.