Νέα Εθνική Στρατηγική για το Νερό: Ολιστική διαχείριση για την υδατική ασφάλεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη

Το νερό αναδεικνύεται σε κορυφαία εθνική προτεραιότητα, καθώς η Ελλάδα υιοθετεί για πρώτη φορά μια ολοκληρωμένη Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, με στόχο τη βιώσιμη διαχείριση των υδατικών πόρων, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική αλλαγή και τη διασφάλιση της πρόσβασης όλων των πολιτών σε ποιοτικό και οικονομικά προσιτό νερό.
Σε μια περίοδο όπου η κλιματική κρίση εντείνει τα φαινόμενα λειψυδρίας, τις παρατεταμένες ξηρασίες και τις ακραίες πλημμύρες, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) έθεσε σε δημόσια διαβούλευση την πρώτη εθνικής εμβέλειας στρατηγική για τα ύδατα, σηματοδοτώντας μια νέα προσέγγιση που συνδέει την προστασία των φυσικών πόρων με την κλιματική προσαρμογή, την τεχνολογική καινοτομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Η νέα στρατηγική βασίζεται στην αρχή ότι η επάρκεια και η ποιότητα του νερού αποτελούν προϋπόθεση για τη δημόσια υγεία, την αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό, την επιχειρηματικότητα και τη συνολική ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας. Παράλληλα, επιδιώκει να αντιμετωπίσει χρόνιες παθογένειες, όπως ο διοικητικός κατακερματισμός, οι μεγάλες απώλειες στα δίκτυα και η έλλειψη ενιαίου σχεδιασμού.
Η στρατηγική οργανώνεται γύρω από τρεις βασικούς πυλώνες. Ο πρώτος αφορά τη διασφάλιση της πρόσβασης όλων των πολιτών σε ασφαλές και ποιοτικό νερό, με παράλληλη προστασία των υδάτινων οικοσυστημάτων. Ο δεύτερος εστιάζει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική αλλαγή, μετατοπίζοντας το βάρος από τη διαχείριση των κρίσεων στην πρόληψη και την έγκαιρη προετοιμασία. Ο τρίτος πυλώνας αφορά τον εκσυγχρονισμό της διακυβέρνησης των υδάτων, μέσω της ψηφιοποίησης, της αξιοποίησης δεδομένων, της διαφάνειας και της ενίσχυσης των θεσμών.
Η εφαρμογή της στρατηγικής συνοδεύεται από σημαντικές επενδύσεις σε έργα υποδομής. Ήδη έχουν εγκριθεί 33 έργα συνολικού προϋπολογισμού άνω των 41 εκατ. ευρώ σε 25 δήμους, τα οποία περιλαμβάνουν επεκτάσεις δικτύων ύδρευσης, νέες γεωτρήσεις, μονάδες αφαλάτωσης, δεξαμενές νερού και αντικατάσταση παλαιών δικτύων αμιάντου, όπου σήμερα οι απώλειες νερού φτάνουν ακόμη και το 60-70%.
Παράλληλα, προωθείται μια σημαντική θεσμική μεταρρύθμιση με στόχο τη συνένωση περίπου 60 παρόχων υπηρεσιών ύδατος με την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, ώστε να δημιουργηθεί ένα πιο αποτελεσματικό και βιώσιμο μοντέλο διοίκησης. Η μεταρρύθμιση φιλοδοξεί να περιορίσει τον σημερινό κατακερματισμό, καθώς περισσότεροι από 735 διαφορετικοί φορείς εμπλέκονται σήμερα στη διαχείριση των υδάτων, γεγονός που δυσχεραίνει τον σχεδιασμό, αυξάνει το λειτουργικό κόστος και καθυστερεί κρίσιμες επενδύσεις.
Η αξιοποίηση της τεχνογνωσίας των μεγάλων οργανισμών ύδρευσης, σε συνδυασμό με τη γνώση των τοπικών φορέων, αναμένεται να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών, να διευκολύνει την προσέλκυση χρηματοδοτήσεων και να επιταχύνει τον εκσυγχρονισμό των υποδομών, διατηρώντας παράλληλα κοινωνικά δίκαιη τιμολογιακή πολιτική και προστατεύοντας τα ευάλωτα νοικοκυριά.
Η νέα Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα ευθυγραμμίζεται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, και ιδιαίτερα με τον Στόχο 6 (Καθαρό Νερό και Αποχέτευση), τον Στόχο 11 (Βιώσιμες Πόλεις και Κοινότητες), τον Στόχο 13 (Δράση για το Κλίμα) και τον Στόχο 15 (Ζωή στη Στεριά). Παράλληλα, αποτελεί βασικό πυλώνα της εθνικής πολιτικής προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ανθεκτικότητα των φυσικών πόρων.
Η μετάβαση από την πολυδιάσπαση σε ένα ενιαίο και σύγχρονο μοντέλο διαχείρισης σηματοδοτεί μια σημαντική μεταρρύθμιση για τη χώρα. Με επίκεντρο την πρόληψη, την τεχνολογία και τη βιώσιμη αξιοποίηση των φυσικών πόρων, η Ελλάδα επιχειρεί να διασφαλίσει ότι το νερό θα παραμείνει ένα δημόσιο αγαθό υψηλής ποιότητας, επαρκές και προσβάσιμο για τις σημερινές αλλά και τις επόμενες γενιές.