Ισχυρό μήνυμα υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος και της αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης στέλνουν οι Έλληνες πολίτες, σύμφωνα με νέα διεθνή δημοσκόπηση που παρουσίασε το WWF Ελλάς. Το 90% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι ανησυχεί για την κλιματική αλλαγή, ενώ το 85% υποστηρίζει τη λήψη μέτρων για τον περιορισμό των εκπομπών μεθανίου, ενός από τα σημαντικότερα αέρια του θερμοκηπίου.
Ακόμη υψηλότερα είναι τα ποσοστά ανησυχίας για τις επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων. Συγκεκριμένα, το 96% των συμμετεχόντων εκφράζει ανησυχία για τις δασικές πυρκαγιές, ενώ το 94% προβληματίζεται για την ακραία ζέστη και τους καύσωνες.
Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν την αυξανόμενη σημασία που αποδίδει η ελληνική κοινωνία στην προστασία του περιβάλλοντος, αλλά και την ανάγκη εφαρμογής αποτελεσματικών πολιτικών για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Διεθνής έρευνα σε 18 χώρες για την κλιματική αλλαγή
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Global Methane Hub (GMH), σε συνεργασία με το Yale Program on Climate Change Communication (YCCC) και το WWF Ελλάς.
Συνολικά συμμετείχαν πολίτες από 18 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, με στόχο να καταγραφούν οι αντιλήψεις της κοινής γνώμης για την κλιματική αλλαγή και τις εκπομπές μεθανίου.
Η έρευνα εξέτασε επίσης τον βαθμό ενημέρωσης των πολιτών σχετικά με τις πηγές εκπομπών μεθανίου, καθώς και τη στάση τους απέναντι στις πολιτικές περιορισμού του.
Στην Ελλάδα συμμετείχε τυχαίο δείγμα τουλάχιστον 700 ατόμων, οι οποίοι απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με τις περιβαλλοντικές ανησυχίες τους, την ανθρώπινη συμβολή στην κλιματική αλλαγή και την ευθύνη διαφορετικών οικονομικών κλάδων.
Τα σημαντικότερα ευρήματα για την Ελλάδα
Η δημοσκόπηση καταγράφει ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά ανησυχίας για την κλιματική κρίση και τις συνέπειές της.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το WWF Ελλάς:
- 96% των ερωτηθέντων ανησυχεί για τις δασικές πυρκαγιές.
- 94% εκφράζει ανησυχία για την ακραία ζέστη και τους καύσωνες.
- 90% δηλώνει ότι ανησυχεί για την κλιματική αλλαγή.
- 85% υποστηρίζει τη λήψη μέτρων για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου.
- 83% τάσσεται υπέρ πολιτικών για τον περιορισμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
- 75% θεωρεί ότι η κλιματική αλλαγή προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η περιβαλλοντική προστασία αποτελεί ζήτημα υψηλής προτεραιότητας για μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας.
Παράλληλα, η ευρεία αποδοχή των μέτρων περιορισμού των εκπομπών μεθανίου δημιουργεί ευνοϊκές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη πολιτικών που θα στοχεύουν στη μείωση της κλιματικής επιβάρυνσης.
Γιατί το μεθάνιο είναι σημαντικό για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης
Το μεθάνιο αποτελεί ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου και συμβάλλει σημαντικά στην υπερθέρμανση του πλανήτη.
Παρότι παραμένει στην ατμόσφαιρα για μικρότερο χρονικό διάστημα σε σύγκριση με το διοξείδιο του άνθρακα, έχει πολύ μεγαλύτερη ικανότητα παγίδευσης θερμότητας ανά μονάδα μάζας, ιδιαίτερα σε βραχυπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα.
Για τον λόγο αυτό, η μείωση των ανθρωπογενών εκπομπών μεθανίου θεωρείται σημαντική παρέμβαση για τον περιορισμό του ρυθμού της παγκόσμιας θέρμανσης.
Οι βασικές ανθρωπογενείς πηγές εκπομπών μεθανίου εντοπίζονται σε τρεις τομείς: την ενέργεια, τη γεωργία και κτηνοτροφία, καθώς και τη διαχείριση αποβλήτων.
Στον ενεργειακό τομέα, εκπομπές μεθανίου προκύπτουν από δραστηριότητες εξόρυξης, επεξεργασίας και μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Στον αγροτικό τομέα, σημαντικό μέρος των εκπομπών συνδέεται με την κτηνοτροφία, ενώ στη διαχείριση αποβλήτων το μεθάνιο παράγεται κυρίως κατά την αποσύνθεση οργανικών υλικών σε συνθήκες περιορισμένου οξυγόνου.
Οι πολίτες ζητούν δράση από ενέργεια, γεωργία και διαχείριση αποβλήτων
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έρευνας είναι η ευρεία υποστήριξη των πολιτών για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου και στους τρεις βασικούς τομείς που συμβάλλουν στην παραγωγή του.
Σύμφωνα με το WWF Ελλάς, οι συμμετέχοντες αναγνωρίζουν ότι η ενεργειακή βιομηχανία, ο αγροτικός τομέας και η διαχείριση αποβλήτων διαθέτουν σημαντικά περιθώρια περιορισμού των εκπομπών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απαντήσεις σχετικά με την ευθύνη των επιχειρήσεων.
Το 68% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν ευθύνη για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Αντίστοιχα, το 65% αποδίδει ευθύνη στις επιχειρήσεις διαχείρισης αποβλήτων.
Παράλληλα, το 87% θεωρεί ότι οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν τη δυνατότητα να συμβάλουν σε ουσιαστικές αλλαγές, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις επιχειρήσεις διαχείρισης αποβλήτων φτάνει το 88%.
Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι πολίτες δεν περιορίζονται στην αναγνώριση του προβλήματος, αλλά προσδοκούν συγκεκριμένες παρεμβάσεις από τους κλάδους που μπορούν να επηρεάσουν τις εκπομπές.
Ευρωπαϊκός Κανονισμός για το Μεθάνιο: Προβληματισμός για την αναβολή υποχρεώσεων
Η δημοσιοποίηση της έρευνας συμπίπτει με μια περίοδο σημαντικών εξελίξεων στην ευρωπαϊκή περιβαλλοντική πολιτική.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1787 για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου στον ενεργειακό τομέα αποτελεί βασικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας των επιχειρήσεων ορυκτών καυσίμων.
Το θεσμικό πλαίσιο αποσκοπεί στην καλύτερη παρακολούθηση και στον περιορισμό των εκπομπών μεθανίου που συνδέονται με την ενεργειακή δραστηριότητα.
Ωστόσο, σύμφωνα με το WWF Ελλάς, στις 22 Οκτωβρίου 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε πρόταση για την αναβολή συγκεκριμένων υποχρεώσεων του κανονισμού κατά τρία έτη.
Η περιβαλλοντική οργάνωση εκφράζει προβληματισμό για τη συγκεκριμένη εξέλιξη, επισημαίνοντας τη σημασία της έγκαιρης εφαρμογής των μέτρων.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο σχετικά με τον ρυθμό εφαρμογής των περιβαλλοντικών υποχρεώσεων στον ενεργειακό τομέα.
WWF Ελλάς: Οι κλιματικές καταστροφές ενισχύουν την ανάγκη άμεσης δράσης
Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης, η Θεοδότα Νάντσου, επικεφαλής πολιτικής του WWF Ελλάς, συνέδεσε την αυξημένη περιβαλλοντική ανησυχία των πολιτών με τις επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Η ίδια αναφέρθηκε στις παρατεταμένες περιόδους υψηλών θερμοκρασιών και στις καταστροφικές καταιγίδες που έχουν πλήξει περιοχές της Ελλάδας, επισημαίνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την κακοκαιρία Daniel το 2023.
Σύμφωνα με την εκπρόσωπο της οργάνωσης, η μεγάλη αποδοχή των μέτρων περιορισμού του μεθανίου αποτελεί ενθαρρυντικό μήνυμα για την κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσει η περιβαλλοντική πολιτική.
Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία της για το ενδεχόμενο περαιτέρω εξάρτησης της Ελλάδας από τα ορυκτά καύσιμα, μέσω νέων ερευνών για πετρέλαιο και φυσικό αέριο και της επέκτασης των υποδομών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Η θέση αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσέγγιση του WWF για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και τον περιορισμό της εξάρτησης από ορυκτές πηγές ενέργειας.
Κλιματική ανθεκτικότητα και βιώσιμη ανάπτυξη στην Ελλάδα
Τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης αναδεικνύουν μια σημαντική πρόκληση για την ελληνική οικονομία και κοινωνία: τη μετάβαση από την αναγνώριση των περιβαλλοντικών κινδύνων στην εφαρμογή αποτελεσματικών μέτρων.
Οι δασικές πυρκαγιές, οι παρατεταμένοι καύσωνες, οι πλημμύρες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα δημιουργούν αυξανόμενες ανάγκες προστασίας των πολιτών, των φυσικών οικοσυστημάτων και των υποδομών.
Η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου αποτελεί τη μία πλευρά της αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης.
Εξίσου σημαντική είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών, μέσω καλύτερου χωροταξικού σχεδιασμού, προστασίας των δασών, πρόληψης πλημμυρικών φαινομένων και προσαρμογής των υποδομών στις νέες κλιματικές συνθήκες.
Στον ενεργειακό τομέα, ο εντοπισμός και η αποκατάσταση διαρροών μεθανίου μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό των εκπομπών.
Στον τομέα των αποβλήτων, η χωριστή συλλογή οργανικών υλικών, η κομποστοποίηση και η κατάλληλη διαχείριση του βιοαερίου αποτελούν πρακτικές που μπορούν να μειώσουν την παραγωγή ή την απελευθέρωση μεθανίου.
Αντίστοιχα, στον αγροτικό τομέα, η βελτίωση της διαχείρισης της κτηνοτροφικής παραγωγής και των οργανικών υπολειμμάτων μπορεί να συμβάλει στη μείωση των εκπομπών.
Το μήνυμα της δημοσκόπησης για το μέλλον
Η έρευνα του Global Methane Hub, του Yale Program on Climate Change Communication και του WWF Ελλάς αποτυπώνει μια ελληνική κοινωνία που εκφράζει έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και υποστηρίζει σε μεγάλο βαθμό την ανάληψη δράσης.
Το γεγονός ότι το 85% των ερωτηθέντων τάσσεται υπέρ των μέτρων περιορισμού των εκπομπών μεθανίου αποτελεί σημαντική ένδειξη κοινωνικής αποδοχής αντίστοιχων περιβαλλοντικών πολιτικών.
Παράλληλα, τα εξαιρετικά υψηλά ποσοστά ανησυχίας για τις δασικές πυρκαγιές και τους καύσωνες δείχνουν ότι οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης βρίσκονται στο επίκεντρο του δημόσιου προβληματισμού.
Η πρόκληση για την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πλέον η μετατροπή αυτής της κοινωνικής ανησυχίας σε μετρήσιμα αποτελέσματα, μέσα από αποτελεσματικές πολιτικές περιορισμού των εκπομπών, ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας και επιτάχυνση της μετάβασης σε ένα πιο βιώσιμο παραγωγικό και ενεργειακό μοντέλο.