Ο Γάλλος πρόεδρος συνδέει τα ιστορικά υψηλά στις τιμές των καυσίμων με τους πολέμους και το κλείσιμο του Πορθμού του Ορμούζ και ζητά ταχύτερες ευρωπαϊκές κινήσεις για τα αποθέματα φυσικού αερίου – Στο επίκεντρο η ενεργειακή ασφάλεια, οι κρίσιμες υποδομές και η ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Την επιτάχυνση των ευρωπαϊκών ενεργειών για την αποθήκευση φυσικού αερίου πρόκειται να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, καθώς η νέα ένταση στις διεθνείς ενεργειακές αγορές επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης.
Ο Γάλλος πρόεδρος απέδωσε τα «ιστορικά» υψηλά επίπεδα των τιμών των καυσίμων «εξ ολοκλήρου στους πολέμους» και στο κλείσιμο του Πορθμού του Ορμούζ, ενώ συνέδεσε τις ανατιμήσεις και με την καταστροφή ενεργειακών υποδομών στη Ρωσία και την Ουκρανία στο πλαίσιο του πολέμου.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι δεν αναμένει ουσιαστική αλλαγή της κατάστασης μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Πίεση στην Κομισιόν για τα αποθέματα φυσικού αερίου
Η πρωτοβουλία Μακρόν για ταχύτερη δράση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναδεικνύει τη σημασία που αποκτούν εκ νέου οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου.
Τα επαρκή αποθέματα λειτουργούν ως ενεργειακό «μαξιλάρι» σε περιόδους αυξημένης ζήτησης ή προβλημάτων στον εφοδιασμό, ιδιαίτερα όταν γεωπολιτικές εξελίξεις επηρεάζουν τις διεθνείς αγορές.
Η νέα συγκυρία επαναφέρει επομένως ένα γνώριμο ευρωπαϊκό δίλημμα: πώς θα εξασφαλιστεί επάρκεια και προσιτή ενέργεια βραχυπρόθεσμα, χωρίς να ανακοπεί η μακροπρόθεσμη μετάβαση σε ένα ενεργειακό σύστημα μικρότερης εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Ο κρίσιμος Πορθμός του Ορμούζ
Ο Εμανουέλ Μακρόν αναφέρθηκε ιδιαίτερα στην κατάσταση στον Πορθμό του Ορμούζ, υπογραμμίζοντας ότι η Γαλλία «κάνει τα πάντα για να διευκολύνει την ειρηνική επαναλειτουργία» των Στενών.
Όπως ανέφερε, υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, αν και οι σχετικές συζητήσεις παραμένουν δύσκολες.
Ο Γάλλος πρόεδρος δήλωσε ακόμη ότι η χώρα του είναι έτοιμη, εφόσον επιτευχθεί συμφωνία, να συμβάλει στη συνοδεία δεξαμενόπλοιων και πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, με στόχο την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη οικονομική και ενεργειακή σημασία, καθώς οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενεργειακών προϊόντων μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές και τελικά στους λογαριασμούς επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Ενεργειακή ασφάλεια και βιώσιμη μετάβαση
Για την Ευρώπη, η νέα κρίση αναδεικνύει ξανά την ανάγκη να αντιμετωπίζεται η ενεργειακή ασφάλεια ως βασικός πυλώνας της βιώσιμης ανάπτυξης.
Η αποθήκευση φυσικού αερίου αποτελεί βραχυπρόθεσμο εργαλείο προστασίας απέναντι σε διαταραχές της αγοράς. Δεν αποτελεί, όμως, από μόνη της μακροπρόθεσμη απάντηση στην ενεργειακή ευπάθεια της Ευρώπης.
Η μεγαλύτερη ανάπτυξη Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, η ηλεκτρική αποθήκευση, η εξοικονόμηση ενέργειας, τα ισχυρότερα δίκτυα και οι διασυνδέσεις μπορούν σταδιακά να περιορίσουν την έκθεση των ευρωπαϊκών οικονομιών στις διεθνείς τιμές των ορυκτών καυσίμων.
Υπό αυτή την έννοια, η ενεργειακή κρίση λειτουργεί και ως υπενθύμιση ότι η πράσινη μετάβαση συνδέεται όχι μόνο με την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αλλά και με την ενεργειακή αυτονομία και ανθεκτικότητα.
Μακρόν: Ευθύνη και για τα δημόσια οικονομικά
Ο Γάλλος πρόεδρος αναφέρθηκε παράλληλα στο οικονομικό κόστος της διαχείρισης διαδοχικών κρίσεων.
«Έχουμε προστατεύσει τους πολίτες πολύ περισσότερο από ό,τι αλλού στην Ευρώπη», δήλωσε αναφερόμενος στην περίοδο της πανδημίας και στις συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία.
Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι σήμερα υπάρχει και «ευθύνη όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά».
Η επισήμανση αποτυπώνει μία ακόμη διάσταση της ενεργειακής ανθεκτικότητας: όσο περισσότερο μια οικονομία παραμένει εκτεθειμένη σε απότομες αυξήσεις των διεθνών ενεργειακών τιμών, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να γίνεται η πίεση για κρατικές παρεμβάσεις στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Σχέδιο προστασίας των κρίσιμων υποδομών
Η ενεργειακή ασφάλεια συνδέθηκε από τον Μακρόν και με ένα ευρύτερο ζήτημα: την προστασία των κρίσιμων ευρωπαϊκών υποδομών.
Ο Γάλλος πρόεδρος αναφέρθηκε στην απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας και στις προειδοποιήσεις του Πολωνού πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ για ενδεχόμενα «υβριδικά χτυπήματα» σε χώρες που υποστηρίζουν την Ουκρανία.
Χαρακτήρισε την κατάσταση «σοβαρή» και έκανε λόγο για μια περίοδο αυξημένης επαγρύπνησης.
Παράλληλα ανακοίνωσε ότι ζήτησε από τη γαλλική κυβέρνηση να καταρτίσει σχέδιο προστασίας των κρίσιμων υποδομών απέναντι σε αυτό που χαρακτήρισε ρωσικές υβριδικές επιθέσεις.
Οι τοποθετήσεις αυτές εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο της γαλλικής στάσης απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία, με τον Μακρόν να υποστηρίζει ότι «η ασφάλειά μας σήμερα και αύριο διακυβεύεται στην Ουκρανία».
Η ανθεκτικότητα γίνεται κεντρικό ευρωπαϊκό στοίχημα
Από τα αποθέματα φυσικού αερίου και τις θαλάσσιες μεταφορές μέχρι τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, τα αεροδρόμια και τις ψηφιακές υποδομές, η έννοια της ανθεκτικότητας αποκτά πλέον κεντρικό ρόλο στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό.
Η ενεργειακή μετάβαση δεν αφορά μόνο το ποσοστό της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από καθαρές πηγές. Αφορά και το κατά πόσο ένα σύστημα μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί όταν βρίσκεται αντιμέτωπο με πολέμους, γεωπολιτικές αναταράξεις, διακοπές εφοδιασμού ή επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές.
Η νέα παρέμβαση Μακρόν για την αποθήκευση φυσικού αερίου δείχνει ότι η Ευρώπη καλείται ταυτόχρονα να αντιμετωπίσει το επείγον και το μακροπρόθεσμο: να διασφαλίσει επάρκεια ενέργειας σήμερα και να περιορίσει την ενεργειακή της εξάρτηση για το αύριο.
Η θεματική συνδέεται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης 7 για Καθαρή και Προσιτή Ενέργεια, 9 για Ανθεκτικές Υποδομές, 12 για Υπεύθυνη Κατανάλωση και Παραγωγή και 13 για τη Δράση για το Κλίμα.