Νέες αγορές, απευθείας αεροπορικές συνδέσεις, μετρό, αστικές αναπλάσεις, πολιτισμός και γαστρονομία συνθέτουν τη στρατηγική για την επόμενη ημέρα του τουρισμού της Θεσσαλονίκης. Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο η αύξηση των επισκεπτών, αλλά η μετάβαση σε ένα περισσότερο βιώσιμο και ποιοτικό τουριστικό μοντέλο που θα δημιουργεί αξία για την πόλη και τους κατοίκους της.

«Η Θεσσαλονίκη, αυτή τη στιγμή, βρίσκεται στο μεταίχμιο ενός άλματος», υπογράμμισε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης και πρόεδρος του Οργανισμού Τουρισμού Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης, μιλώντας στο συνέδριο «Reimagine Tourism in Greece» για το μέλλον του ελληνικού τουρισμού.

Η πόλη επιχειρεί πλέον να τοποθετηθεί πιο δυναμικά στον ευρωπαϊκό και διεθνή τουριστικό χάρτη, διεκδικώντας έναν διαφορετικό ρόλο: αυτόν ενός σύγχρονου μητροπολιτικού προορισμού που μπορεί να συνδυάσει city break, πολιτισμό, γαστρονομία, επιχειρηματικότητα και συνεδριακό τουρισμό.

Στόχος ο ποιοτικότερος τουρισμός

Από τα τέλη Σεπτεμβρίου, ο Δήμος Θεσσαλονίκης σχεδιάζει νέα εξωστρεφή καμπάνια προς ευρωπαϊκές αγορές. Πρώτος σταθμός θα είναι το Βουκουρέστι στις 24 Σεπτεμβρίου και θα ακολουθήσουν Βερολίνο και Λειψία έως το τέλος του έτους.

Σύμφωνα με τον δήμαρχο, η προσπάθεια θα αναπτυχθεί σε ορίζοντα 2,5 ετών, με αρχική έμφαση στη γερμανική αγορά και επέκταση από το 2027 προς τη Βρετανία και τη Γαλλία.

Από την οπτική της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι αποκλειστικά ο αριθμός των αφίξεων. Είναι η προσέλκυση επισκεπτών που παραμένουν περισσότερο, ταξιδεύουν και εκτός περιόδων αιχμής και κατευθύνουν μεγαλύτερο μέρος της δαπάνης τους στην τοπική οικονομία.

Ένα τέτοιο μοντέλο μπορεί να ενισχύσει ξενοδοχεία, εστίαση, εμπόριο, πολιτιστικές δραστηριότητες και μικρές επιχειρήσεις χωρίς η ανάπτυξη να στηρίζεται αποκλειστικά στη συνεχή αύξηση του όγκου των επισκεπτών.

Οι υποδομές αλλάζουν το τουριστικό προϊόν

Καθοριστικός παράγοντας είναι και ο μετασχηματισμός των υποδομών της Θεσσαλονίκης.

Ο Στέλιος Αγγελούδης αναφέρθηκε στην επέκταση του μετρό προς την Καλαμαριά, στο Flyover και στις μεγάλες αστικές παρεμβάσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη ή σχεδιάζονται, από την Πλατεία Ελευθερίας και τον άξονα της Αριστοτέλους μέχρι το ξύλινο ντεκ και τις αναπλάσεις στις πλατείες Δημοκρατίας και Διοικητηρίου.

Για τον βιώσιμο τουρισμό, οι παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο έχουν διπλή αξία. Αναβαθμίζουν την εμπειρία του επισκέπτη, αλλά ταυτόχρονα μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητα του μόνιμου κατοίκου.

Αυτό αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αρχές ενός βιώσιμου τουριστικού μοντέλου: η πόλη δεν πρέπει να αναπτύσσεται μόνο για τον τουρίστα, αλλά πρωτίστως να παραμένει λειτουργική και ελκυστική για εκείνους που ζουν σε αυτήν.

Από τη Θεσσαλονίκη στη Χαλκιδική

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόταση για τη δημιουργία ενιαίου τουριστικού προϊόντος Θεσσαλονίκης–Χαλκιδικής.

Ο συνιδρυτής και διαχειριστής εταίρος του Ομίλου Sani/Ikos, Ανδρέας Ανδρεάδης, πρότεινε τη δημιουργία οργανωμένων πακέτων που θα συνδυάζουν τους δύο προορισμούς.

Η Θεσσαλονίκη μπορεί να προσφέρει πολιτισμό, ιστορία, γαστρονομία, νυχτερινή ζωή και συνεδριακές δραστηριότητες, ενώ η Χαλκιδική διαθέτει ένα ισχυρό παραθεριστικό προϊόν.

Η σύνδεσή τους μπορεί να ενθαρρύνει μεγαλύτερης διάρκειας ταξίδια και να διαχέει την τουριστική δαπάνη σε μεγαλύτερη γεωγραφική περιοχή. Μπορεί επίσης να ενισχύσει την επιμήκυνση της περιόδου, εφόσον το μοντέλο δεν περιοριστεί στο παραδοσιακό «ήλιος και θάλασσα».

Πολιτισμός και ταυτότητα αντί για μαζικότητα

Ένα από τα μεγαλύτερα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Θεσσαλονίκης είναι ότι δεν χρειάζεται να δημιουργήσει τεχνητά μια τουριστική ταυτότητα.

Η βυζαντινή, οθωμανική, εβραϊκή και νεότερη ιστορία, η γαστρονομία, τα μνημεία, οι αγορές και η σύγχρονη πολιτιστική παραγωγή μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για ένα τουριστικό προϊόν που στηρίζεται στην αυθεντικότητα του τόπου.

Η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί ταυτόχρονα σημαντική διάσταση της βιώσιμης ανάπτυξης, αρκεί η τουριστική αξιοποίησή της να συνοδεύεται από προστασία και σεβασμό στην ιστορική ταυτότητα.

Η πρόκληση της αεροπορικής συνδεσιμότητας

Σημαντικός στόχος παραμένει η ενίσχυση της διεθνούς συνδεσιμότητας. Ο δήμαρχος έθεσε ιδιαίτερα το ζήτημα μιας απευθείας αεροπορικής σύνδεσης με τις ΗΠΑ, σημειώνοντας ότι η Θεσσαλονίκη δέχεται ήδη περίπου 180.000 Αμερικανούς επισκέπτες.

Η αυξημένη συνδεσιμότητα μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τον τουρισμό και την οικονομία. Στο πλαίσιο όμως μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής βιωσιμότητας, η ανάπτυξη των αεροπορικών αφίξεων χρειάζεται να συνδυάζεται με καθαρότερες αστικές μετακινήσεις στον προορισμό, αποτελεσματικές δημόσιες συγκοινωνίες και καλύτερη διασύνδεση των σημείων τουριστικού ενδιαφέροντος.

Το επόμενο βήμα: περισσότερη αξία, όχι απλώς περισσότερες αφίξεις

Η Θεσσαλονίκη διαθέτει πλέον αρκετά από τα στοιχεία που απαιτούνται για να εξελιχθεί σε ισχυρό μητροπολιτικό προορισμό. Το επόμενο βήμα είναι αυτά τα στοιχεία να συνδεθούν μεταξύ τους.

Υποδομές, πολιτισμός, γαστρονομία, δημόσιος χώρος, συνέδρια, διεθνής συνδεσιμότητα και γειτονικοί προορισμοί μπορούν να δημιουργήσουν ένα ενιαίο τουριστικό οικοσύστημα.

Για μια στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης, όμως, ο δείκτης επιτυχίας δεν μπορεί να είναι μόνο ο αριθμός των αφίξεων. Χρειάζεται να εξετάζονται παράλληλα η διάρκεια παραμονής, η τουριστική δαπάνη που παραμένει στην τοπική οικονομία, η εποχικότητα, η πίεση στις υποδομές και η ποιότητα ζωής των κατοίκων.

Η πραγματική ευκαιρία για τη Θεσσαλονίκη είναι να επιδιώξει όχι απλώς περισσότερο τουρισμό, αλλά καλύτερο τουρισμό: οικονομικά αποδοτικό, κοινωνικά ισορροπημένο και περιβαλλοντικά πιο βιώσιμο.

Η στρατηγική αυτή συνδέεται ιδιαίτερα με τον Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης 8 για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και απασχόληση, τον Στόχο 11 για βιώσιμες πόλεις και κοινότητες και τον Στόχο 12 για βιώσιμα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης.