Την ανάγκη μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για να παραμείνει ζωντανή η ορεινή Ελλάδα ανέδειξε ο Δήμαρχος Γορτυνίας Στάθης Κούλης, υπογραμμίζοντας ότι τα οικονομικά κίνητρα από μόνα τους δεν αρκούν για να κρατήσουν τους κατοίκους στον τόπο τους και να προσελκύσουν ανθρώπους πίσω στην περιφέρεια.
Τι σημαίνει βιώσιμη ανάπτυξη για έναν μεγάλο ορεινό δήμο της ελληνικής περιφέρειας; Στο ερώτημα αυτό επιχείρησε να απαντήσει μέσα από την εμπειρία της Γορτυνίας ο Δήμαρχος Στάθης Κούλης, κατά την παρέμβασή του στην εκδήλωση «Τοπικές Κοινωνίες – Βιώσιμη Ανάπτυξη».
Ο Δήμος Γορτυνίας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η ορεινή Ελλάδα: μεγάλη γεωγραφική έκταση, δεκάδες κοινότητες και οικισμοί, δύσκολες υποδομές και περιορισμένος πληθυσμός.
Παράλληλα, όμως, διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα, από τον ορεινό όγκο του Μαινάλου και τη Δημητσάνα μέχρι τα ποιοτικά τοπικά προϊόντα και έναν ισχυρό τουριστικό χαρακτήρα.
«Το οικονομικό κίνητρο μόνο δεν φτάνει»
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η αναφορά του Στάθη Κούλη στο δημογραφικό πρόβλημα των ορεινών περιοχών.
Όπως επισήμανε, οι δήμοι επιχειρούν μέσα από τις δυνατότητές τους να δημιουργήσουν κίνητρα τόσο για να κρατήσουν τους σημερινούς κατοίκους όσο και για να προσελκύσουν ανθρώπους που θα επιστρέψουν στον τόπο τους.
Ωστόσο, το μήνυμά του ήταν ξεκάθαρο:
«Το οικονομικό κίνητρο μόνο δεν φτάνει από μόνο του».
Απαιτούνται, σύμφωνα με τον Δήμαρχο, και άλλου είδους πολιτικές που θα δημιουργήσουν πραγματικές συνθήκες παραμονής και επιστροφής.
Πρόκειται για μια κρίσιμη διάσταση της βιώσιμης ανάπτυξης της υπαίθρου. Η οικονομική ενίσχυση είναι σημαντική, αλλά χωρίς υποδομές, υπηρεσίες, προσβασιμότητα, κοινωνική ζωή και προοπτικές απασχόλησης δύσκολα μπορεί να αναστραφεί η πληθυσμιακή συρρίκνωση.
Επένδυση στα κεφαλοχώρια
Ο Στάθης Κούλης στάθηκε επίσης στην ανάγκη ρεαλιστικού σχεδιασμού για τους πολυάριθμους μικρούς οικισμούς της ορεινής Ελλάδας.
Όπως σημείωσε, η πολιτική πρέπει να επικεντρωθεί στα κεφαλοχώρια, δημιουργώντας ισχυρούς τοπικούς πυρήνες που θα μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες και να υποστηρίζουν την ευρύτερη περιοχή.
Στη Γορτυνία, η Δημητσάνα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Σε συνδυασμό με τον ορεινό όγκο του Μαινάλου, η περιοχή έχει αναπτύξει ένα ιδιαίτερα δυναμικό τουριστικό προϊόν, με ποιοτικές υπηρεσίες φιλοξενίας και εστίασης.
Τοπικά προϊόντα και τουρισμός
Η βιωσιμότητα της Γορτυνίας, όμως, δεν περιορίζεται στον τουρισμό.
Ο Δήμαρχος αναφέρθηκε στην προσπάθεια ανάδειξης και πιστοποίησης των τοπικών προϊόντων, επισημαίνοντας τον πλούτο της τοπικής παραγωγής.
Η σύνδεση πρωτογενούς παραγωγής, πιστοποιημένων προϊόντων, γαστρονομίας και τουρισμού μπορεί να αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους αναπτυξιακούς άξονες για έναν ορεινό δήμο.
Αυτό ακριβώς αποτελεί και βασική αρχή της βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης: ο φυσικός και παραγωγικός πλούτος μιας περιοχής να μετατρέπεται σε προστιθέμενη αξία που παραμένει στην τοπική οικονομία.
Οι πληγές από τις πυρκαγιές και η ανάγκη για υποδομές
Ο Στάθης Κούλης δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στις μεγάλες δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο Δήμος.
Τμήματα της περιοχής, με σημαντική ελαιοπαραγωγική δραστηριότητα, δοκιμάστηκαν έντονα από τις πυρκαγιές του 2021, ενώ ζημιές υπέστησαν και υποδομές.
Ιδιαίτερη πρόκληση παραμένει το οδικό δίκτυο, το οποίο σε έναν τόσο εκτεταμένο ορεινό δήμο αποτελεί βασική προϋπόθεση όχι μόνο για την καθημερινότητα των κατοίκων αλλά και για την επιχειρηματικότητα, τον τουρισμό και συνολικά την οικονομική δραστηριότητα.
Συνέργειες για μια ζωντανή ορεινή Ελλάδα
Θετικά αναφέρθηκε ο Δήμαρχος Γορτυνίας και στη δημιουργία της Ειδικής Γραμματείας Ορεινών Περιοχών, υπογραμμίζοντας τη σημασία μιας περισσότερο στοχευμένης πολιτικής για τις ιδιαίτερες ανάγκες των ορεινών δήμων.
Παράλληλα, στάθηκε στη συνεργασία με τους εμπλεκόμενους φορείς και στην αξιοποίηση των διαθέσιμων αναπτυξιακών εργαλείων και προγραμμάτων.
Το μήνυμα με το οποίο ολοκλήρωσε την παρέμβασή του συμπυκνώνει και τη μεγάλη πρόκληση για τη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής υπαίθρου: οι συνέργειες όλων των φορέων είναι απολύτως αναγκαίες.
Για τη Γορτυνία –και συνολικά για την ορεινή Ελλάδα– βιώσιμη ανάπτυξη σημαίνει τελικά κάτι περισσότερο από νέες επενδύσεις. Σημαίνει ζωντανά χωριά, ανθρώπους που επιλέγουν να παραμείνουν ή να επιστρέψουν, σύγχρονες υποδομές, ισχυρή τοπική παραγωγή και αξιοποίηση του φυσικού πλούτου με τρόπο που δημιουργεί προοπτική για τις επόμενες γενιές.