Η βιώσιμη χρηματοδότηση εισέρχεται σε φάση ωρίμανσης – Διαφάνεια, ποιότητα και πραγματικό περιβαλλοντικό αποτέλεσμα αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα για τους επενδυτές
Σε μια νέα, περισσότερο ώριμη περίοδο εισέρχεται η διεθνής αγορά βιώσιμων ομολόγων, με τους επενδυτές να μην αρκούνται πλέον στην «πράσινη» ή ESG ταυτότητα ενός χρηματοπιστωτικού προϊόντος, αλλά να εξετάζουν όλο και περισσότερο πού κατευθύνονται πραγματικά τα κεφάλαια και ποιο αποτέλεσμα παράγουν.
Αυτό είναι ένα από τα βασικά συμπεράσματα της ανάλυσης της Deutsche Bank με τίτλο «Beyond labels: Investment performance through a sustainability lens», η οποία εξετάζει τις εξελίξεις στη βιώσιμη χρηματοδότηση και τη συμπεριφορά των σχετικών επενδύσεων.
Σύμφωνα με την τράπεζα, τα πράσινα ομόλογα εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους βασικούς πυλώνες της αγοράς, παρά τις μεταβολές στις επενδυτικές προτιμήσεις και το αυστηρότερο κανονιστικό περιβάλλον.
Τα green bonds παραμένουν στην πρώτη γραμμή
Τα green bonds διατηρούν την κυρίαρχη θέση μεταξύ των διαφορετικών κατηγοριών βιώσιμων ομολόγων.
Μέσω αυτών μπορούν να χρηματοδοτούνται συγκεκριμένα έργα και επενδύσεις με περιβαλλοντικό χαρακτήρα, από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή αποδοτικότητα έως τις καθαρές μεταφορές και άλλες υποδομές χαμηλότερων εκπομπών άνθρακα.
Παράλληλα, στην αγορά έχουν αναπτυχθεί τα social bonds, που κατευθύνουν κεφάλαια σε κοινωνικούς σκοπούς, καθώς και τα sustainability bonds, τα οποία συνδυάζουν περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς στόχους.
Διαφορετική φιλοσοφία έχουν τα sustainability-linked bonds, όπου η χρηματοδότηση συνδέεται με την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων βιωσιμότητας από τον εκδότη.
Η αγορά ζητά περισσότερες αποδείξεις
Η μεγάλη αλλαγή, σύμφωνα με την ανάλυση, βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται πλέον οι συγκεκριμένες επενδύσεις.
Οι επενδυτές δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στην ποιότητα των εκδόσεων, στη διαφάνεια των δεδομένων και στη δυνατότητα μέτρησης του πραγματικού περιβαλλοντικού ή κοινωνικού αποτελέσματος.
Η αλλαγή αυτή συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια περιορισμού του greenwashing.
Καθώς η αγορά βιώσιμης χρηματοδότησης αναπτύχθηκε, αυξήθηκε παράλληλα και η ανάγκη να αποδεικνύεται ότι ένα προϊόν που χαρακτηρίζεται «πράσινο» ή «βιώσιμο» διαθέτει πραγματικά τα χαρακτηριστικά που υπόσχεται.
Η ύπαρξη μιας ESG ετικέτας δεν θεωρείται πλέον από μόνη της επαρκής.
Πού πηγαίνουν πραγματικά τα χρήματα;
Ένα από τα βασικότερα ερωτήματα είναι η χρήση των κεφαλαίων που αντλούνται.
Για την ουσιαστική αξιολόγηση ενός βιώσιμου ομολόγου απαιτείται να εξετάζονται η στρατηγική του εκδότη, τα έργα που χρηματοδοτούνται, οι περιβαλλοντικές ή κοινωνικές δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί και η δυνατότητα παρακολούθησης των αποτελεσμάτων.
Έτσι, η αγορά μετακινείται σταδιακά από το ερώτημα «φέρει το προϊόν πράσινη ετικέτα;» στο πολύ ουσιαστικότερο «ποιο αποτέλεσμα χρηματοδοτεί;».
Πρόκειται για μια αλλαγή που μπορεί να ενισχύσει την αξιοπιστία της βιώσιμης χρηματοδότησης και να κατευθύνει αποτελεσματικότερα τα διαθέσιμα κεφάλαια.
Αυστηρότεροι κανόνες στην Ευρώπη
Σημαντικό ρόλο στη νέα πραγματικότητα διαδραματίζει και το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.
Οι νέοι κανόνες και οι αυξημένες απαιτήσεις γνωστοποίησης επιχειρούν να δημιουργήσουν μεγαλύτερη διαφάνεια και συγκρισιμότητα μεταξύ των διαφορετικών προϊόντων.
Αυτό μπορεί να αυξάνει τις απαιτήσεις για τους εκδότες, παράλληλα όμως δίνει στους επενδυτές περισσότερα εργαλεία για να αξιολογούν κατά πόσο οι περιβαλλοντικοί ισχυρισμοί ανταποκρίνονται σε πραγματικές επενδύσεις και αποτελέσματα.
Η αξιοπιστία εξελίσσεται έτσι σε βασικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τη συγκεκριμένη αγορά.
Τεράστιες οι ανάγκες της πράσινης μετάβασης
Παρά τις αλλαγές, η Deutsche Bank εκτιμά ότι η ζήτηση για βιώσιμα ομόλογα θα συνεχίσει να υποστηρίζεται από τις μεγάλες χρηματοδοτικές ανάγκες των επόμενων ετών.
Η ενεργειακή μετάβαση, οι υποδομές χαμηλών εκπομπών, η ενεργειακή αποδοτικότητα και η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή απαιτούν επενδύσεις μεγάλης κλίμακας.
Παράλληλα, σημαντικές ανάγκες υπάρχουν για έργα κοινωνικού χαρακτήρα.
Οι κεφαλαιαγορές μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην κάλυψη αυτού του χρηματοδοτικού κενού, μεταφέροντας ιδιωτικά και θεσμικά κεφάλαια προς επενδύσεις που υπηρετούν τη μετάβαση.
Από το ESG στον πραγματικό αντίκτυπο
Η εξέλιξη της αγοράς των πράσινων ομολόγων αντικατοπτρίζει τελικά μια ευρύτερη αλλαγή στη βιώσιμη ανάπτυξη.
Η πρώτη περίοδος χαρακτηρίστηκε από τη δημιουργία ESG προϊόντων και την ταχεία ανάπτυξη νέων «πράσινων» χρηματοδοτικών εργαλείων.
Η επόμενη φάση είναι περισσότερο απαιτητική.
Οι επενδυτές θέλουν να γνωρίζουν τι χρηματοδοτείται, ποιοι στόχοι επιτυγχάνονται και ποια είναι η πραγματική συμβολή μιας επένδυσης στην περιβαλλοντική ή κοινωνική μετάβαση.
Η βιώσιμη χρηματοδότηση, επομένως, δεν εγκαταλείπεται. Αντίθετα, ωριμάζει.
Και όσο η αγορά μεγαλώνει, τόσο περισσότερο η αξία της θα κρίνεται όχι από τον αριθμό των προϊόντων που χαρακτηρίζονται «πράσινα», αλλά από τον πραγματικό και μετρήσιμο αντίκτυπο των κεφαλαίων που κινητοποιούν.